Prawa kobiet w ciąży

Prawa kobiety w ciąży

Kobieta w ciąży nabywa w miejscu pracy status specjalny. Prawo zabrania jej nie tylko wykonywania określonych prac, ale też w sposób szczególny zabezpiecza ją przed ewentualnym rozwiązaniem stosunku pracy. Pracownica zatrudniona na czas nieokreślony chroniona jest nie tylko przed wypowiedzeniem, ale także przed rozwiązaniem stosunku pracy. Z pozoru nie ma tu różnicy, a jednak ....

Okazuje się bowiem, że nawet, gdy kobieta zajdzie w ciążę już po otrzymaniu wypowiedzenia, pracodawca zobowiązany jest do jego cofnięcia, chyba, że pracownica dobrowolnie zgodzi się na rozwiązanie stosunku pracy.

Nieco inaczej przedstawia się sytuacja kobiet zatrudnionych na czas określony lub na okres próbny. Wówczas, jeżeli rozwiązanie umowy o pracę miałoby faktycznie nastąpić po upływie 3-go miesiąca ciąży, okres zatrudnienia przedłuża się do czasu porodu.

Ograniczenia dotyczą także wypowiedzenia warunków pracy lub płacy – gdyby bowiem postanowienia w nich zawarte były dla kobiety ciężarnej mniej korzystne niż dotychczasowa umowa, pracownicy przysługują wtedy dodatki wyrównawcze.

Umowę z kobietą w ciąży można zatem rozwiązać tylko w sytuacji likwidacji lub upadłości pracodawcy. W innych przypadkach – jeśli umowa zostanie bezprawnie rozwiązana, pracownica może zadecydować, czy będzie domagać się przywrócenia do pracy, czy odszkodowania, a jej decyzja w tym zakresie jest dla sądu wiążąca.

Szczególne prawa kobiet związane z macierzyństwem nie powinny jednak napawać pracodawców lękiem, czy niechęcią – zwłaszcza tych, którzy sami już się doczekali, lub czekają na potomka.

Zatrudnianie kobiet w ciąży

Pracodawcy, zwłaszcza ci mali, boją się zatrudniać kobiet, nie ze względu na ich brak kompetencji, czy opieszałość w wykonywaniu powierzonych obowiązków. Przyczyna leży raczej w nieco zdemonizowanym macierzyństwie przede wszystkim przyszłym. Tymczasem jest to trochę lęk przed nieznanym.

Do czego zatem ma prawo przyszła matka? Kodeks pracy zawiera szereg zakazów dotyczących zatrudniania kobiet w ciąży. Nie mogą one pracować w godzinach nadliczbowych i nocnych (czyli między 22.00 a 6.00), a delegowanie ich musi zostać poprzedzone zgodą pracownicy. Na pracodawcy spoczywa obowiązek takiego ułożenia harmonogramu pracy, by odpowiadał on wskazanym wymogom. Warto jednak zauważyć, iż praca w mniejszym wymiarze godzin niż przed ciążą, czy też pozbawienie kobiety dodatku za pracę nocą musi negatywnie odbić się na jej wynagrodzeniu. Aby temu zapobiec, ustawodawca nakazał wypłatę ciężarnej pracownicy pensję w równej wysokości w stosunku do jej wcześniejszego wynagrodzenia. Jest ono określane mianem dodatku wyrównawczego.

Gdyby pracodawca nie miał możliwości zorganizowania pracy, tak by nie naruszać zakazów, wówczas musi zwolnić pracownicę z obowiązku świadczenia pracy, pozostawiając jej jednak wynagrodzenie równe temu, jakie otrzymywała przed zajściem w ciążę.

Pracodawca ma też obowiązek zwolnić pracownicę na zlecone przez lekarza badania związane z ciążą, wypłacając jej za czas związanej z tym nieobecności wynagrodzenie wyliczone na takich samych zasadach, jak ekwiwalent za urlop.

Okazuje się zatem, że zatrudnienie kobiety w ciąży w jedno-, czy dwuzmianowym zakładzie pracy nie powinno wiązać się z żadnymi szczególnymi obowiązkami. W nieco trudniejszej sytuacji są oczywiście firmy pracujące nocą. Tu jednak wystarczy zazwyczaj odrobina dobrej woli i wszystko uda się poukładać jak należy. Jest to zresztą zadecydowanie lepsza droga niż wypowiedzenie umowy o pracę kobiecie w ciąży.


Częste pytania i odpowiedzi


Kodeks pracy oraz przepisy wykonawcze zapewniają pewne szczególne prawa kobietom w ciąży i w okresie bezpośrednio po ciąży. Odnoszą się one jednak do tych kobiet, które zatrudnione są na podstawie umowy o pracę, a nie np. umowy o dzieło, zlecenia czy prowadzących własną działalność gospodarczą.

Ciąża musi być stwierdzona zaświadczeniem lekarskim.

Pamiętaj, pracodawca nie ma prawa pytać Cię, czy planujesz ciążę np. zatrudniając Cię do pracy, ani prosić o oświadczenie, w którym zobowiązujesz się nie zachodzić w ciążę. To jest sprzeczne z prawem.


Czy informować pracodawcę, że jestem w ciąży?


Wiele kobiet obawia się następstw poinformowania pracodawcy o tym, że są w ciąży. Jednak istnieją powody, aby jak najszybciej to zgłosić:

1. Po pierwsze, pracodawca nie może zatrudniać kobiet w ciąży w pewnych porach, czy w godzinach nadliczbowych, wysyłać na delegacje bez zgody kobiety, czy w warunkach niebezpiecznych dla zdrowia.

2. Po drugie istnieją przepisy regulujące zasady wypowiadania umowy o pracę kobietom w
ciąży, które są korzystne dla Ciebie.

3.Po trzecie wreszcie, jeśli jesteś w ciąży i zachorujesz lub lekarz ginekolog wystawi Ci zwolnienie z powodów związanych z przebiegiem ciąży, wówczas wysokość Twojego zasiłku chorobowego wynosi 100% wynagrodzenia ( a nie, jak co do zasady 80%). Jednak łącznie ze zwolnieniem L-4 musisz dostarczyć pracodawcy zaświadczenie o ciąży, wydane przez lekarza.


Czy możliwe jest wypowiedzenie kobiecie w ciąży umowy o pracę?

Co do zasady nie. Pracodawca nie może wypowiedzieć ani rozwiązać umowy o pracę w okresie ciąży, a także w okresie urlopu macierzyńskiego pracownicy. Dotyczy to każdej umowy o pracę z wyjątkiem umów na okres próbny krótszy niż miesiąc.

Jeżeli jesteś zatrudniona na podstawie umowy o pracę na czas określony, na czas wykonania określonej pracy albo na czas próbny przekraczający miesiąc, a umowa ta rozwiązałaby się po upływie trzeciego miesiąca ciąży - taka umowa ulega z mocy prawa przedłużeniu do dnia narodzin dziecka (chyba, że kobieta zatrudniona jest na podstawie umowy o pracę na czas określony zawartej w celu zastępstwa pracownika w czasie jego usprawiedliwionej nieobecności w pracy). Jednak w dniu porodu każda z tych umów wygasa, a kobiecie nie przysługuje prawo do urlopu macierzyńskiego i wychowawczego. Przysługuje jedynie prawo do zasiłku macierzyńskiego.


Sytuacje, gdy kobiecie w ciąży można wypowiedzieć umowę o pracę lub ją rozwiązać bez wypowiedzenia.

Prawo dopuszcza takie sytuacje, jeśli:

-kobieta zatrudniona jest na okres próbny krótszy niż miesiąc;

-jeżeli zachodzą przyczyny uzasadniające rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia z winy
kobiety, wówczas pracodawca może zwolnić kobietę w ciąży. Jeśli u danego pracodawcy są związki zawodowe i reprezentują one pracownicę, to muszą one wyrazić zgodę na takie zwolnienie. Przyczyny uzasadniające rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia z winy kobiety to: ciężkie naruszenia przez pracownika podstawowych obowiązków pracowniczych, popełnienie przez pracownicę w czasie trwania umowy o pracę przestępstwa, które uniemożliwia dalsze zatrudnianie jej na zajmowanym stanowisku, jeżeli przestępstwo jest oczywiste lub zostało stwierdzone prawomocnym wyrokiem, zawinionej przez pracownicę utraty uprawnień koniecznych do wykonywania pracy na zajmowanym stanowisku.

-jeśli ogłoszono upadłość lub likwidację pracodawcy, to pracodawca może rozwiązać umowę o pracę za wypowiedzeniem w okresie ciąży lub urlopu macierzyńskiego.Jeśli u danego pracodawcy są związki zawodowe i reprezentują one pracownicę, pracodawca jest obowiązany uzgodnić z reprezentującą pracownicę zakładową organizacją związkową termin rozwiązania umowy o pracę.


Czy kobiecie w ciąży można zmienić warunki pracy w tym wynagrodzenia?

Jakich prac kobieta w ciąży nie może wykonywać?
Polskie prawo zabrania wykonywania pewnych prac kobietom w ogóle- tym bardziej wiadomo, że nie wolno ich wykonywać kobietom w ciąży. Kobiety w ciąży nie mogą być zatrudniane w porze nocnej ani w godzinach nadliczbowych. Jeśli więc pracujesz w systemie zmianowym, a jesteś w ciąży, pracodawca będzie musiał przydzielać Ci pracę tylko w dzień. Jeśli nie ma takiej możliwości, wówczas ma obowiązek przenieść Cię do innej pracy, która nie wymaga pracy nocnej. Jeśli jednak okaże się, że pracodawca nie ma takiej możliwości, wówczas może zwolnić Cię z obowiązku świadczenia pracy w ogóle przy zachowaniu dotychczasowego wynagrodzenia.
Nie możesz pracować w nocy czy w godzinach nadliczbowych, nawet wtedy, gdy się na to zgadzasz.


Co zrobić, gdy lekarz stwierdza przeciwwskazania do wykonywania mojej dotychczasowej pracy?

Taka sytuacja może wystąpić np. wtedy, gdy dotychczas pracowałaś długo przy komputerze, stałaś godzinami przy maszynie lub dużo podróżowałaś, np. samochodem lub samolotem.
Jeśli lekarz stwierdza przeciwwskazania powinnaś przedstawić pracodawcy niezwłocznie odpowiednie zaświadczenie lekarskie a pracodawca jest zobowiązany dostosować warunki pracy do wymagań określonych w tych przepisach lub tak ograniczyć czas pracy, aby wyeliminować zagrożenia dla Twojego zdrowia lub bezpieczeństwa. Jeżeli dostosowanie warunków pracy na dotychczasowym stanowisku pracy lub skrócenie czasu pracy jest niemożliwe lub niecelowe, pracodawca jest obowiązany przenieść Cię do innej pracy, a w razie braku takiej możliwości zwolnić na czas niezbędny z obowiązku świadczenia pracy.
Przeniesienie na inne stanowisko nie może jednak wiazać się ze zmniejszeniem wynagrodzenia.

Czy pracodawca może wysłać mnie na delegację w ciąży?

Nie, kobieta ciężarna musi wyrazić zgodę na wyjazd poza miejsce pracy.
Pracodawca nie ma prawa skierować cię na delegację poza miejsce zatrudnienia bez twojej wyraźnej zgody. Za brak zgody nie ma prawa cię zwolnić ani w inny sposób ukarać.

Inne uprawnienia:

Pracodawca jest obowiązany udzielać pracownicy ciężarnej zwolnień od pracy na zalecone przez lekarza badania lekarskie przeprowadzane w związku z ciążą, jeżeli badania te nie mogą być przeprowadzone poza godzinami pracy. Za czas nieobecności w pracy z tego powodu pracownica zachowuje prawo do wynagrodzenia

źródło:net

dodam też co nieco

Ochrona prawna kobiet pracujących w okresie ciąży - komu przysługuje?

Ochrona prawna (określona głównie w przepisach Kodeksu pracy, dalej "KP") dotyczy wyłącznie przyszłych mam, które zawarły ze swoim pracodawcą umowę o pracę. Jeśli więc jesteś zatrudniona na inną umowę, np. umowę o dzieło czy umowę zlecenie, omawiane tu przepisy prawa pracy nie znajdą zastosowania.

Czy dotyczy to również kobiet, które dopiero szukają pracy?

Jeśli jesteś kandydatką na pracownika i bierzesz udział w procesie rekrutacji na dane stanowisko, przyszły pracodawca nie ma prawa żądać od Ciebie zaświadczenia o tym, że nie jesteś w danej chwili w ciąży. Nie może on również o to pytać ani żądać zobowiązania się (pisemnego bądź ustnego) do tego, że w ciągu najbliższego okresu (np. dwóch lat) nie zajdziesz w ciążę.

Rozpoczęcie okresu ochrony

Co ciekawe, rozpoczęcie okresu podlegania ochronie zaczyna się już w samym momencie zajścia w ciążę. Choć przepisy wymagają poinformowania pracodawcy o stanie ciąży (zgodnie z art. 185 § 1 KP zaświadczenie takie powinien wydać lekarz i ma ono stwierdzać fakt oraz zaawansowanie ciąży - najlepiej jej tydzień oraz przewidywany termin porodu), objęcie przyszłej mamy ochroną prawną nie zależy od przedstawienia tego zaświadczenia pracodawcy. Już bowiem sam fakt, że zaszłaś w ciążę powoduje, iż jesteś chroniona przez prawo (nawet jeśli sama o tym nie wiesz!).

Kiedy poinformować pracodawcę o ciąży?

Jeśli chodzi o odpowiedni moment na poinformowanie szefa o tym, że spodziewasz się dziecka, to często w Twoim interesie może leżeć uczynienie tego jak najwcześniej (wówczas bez Twojej zgody pracodawca nie będzie mógł m. in. zlecać Ci pracy w nadgodzinach ani wysyłać Cię w podróż służbową). Oczywiście do takiej rozmowy musisz być przygotowana, m.in. poinformuj szefa o swoich planach związanych z pracą w najbliższych miesiącach, zastanów się też, komu przekazywać stopniowo obowiązki itp.

Ochrona kobiet w ciąży polega w szczególności na ograniczeniu czasu ich pracy, określeniu prac, których wykonywanie jest w tym stanie prawnie zabronione (np. nie możesz dźwigać czy pracować całe dnie przy komputerze), oraz zakazaniu rozwiązania z takimi pracownicami umowy o pracę (z pewnymi wyjątkami).

Szczególny czas pracy

Po pierwsze pracodawcę obowiązuje bezwzględny zakaz zatrudniania kobiety ciężarnej:
a) w godzinach nadliczbowych,
b) w porze nocnej.
Pracodawca nie może się więc od tego zakazu uwolnić nawet wtedy, gdy przyszła mama się na to godzi (w sposób wyraźny lub poprzez nie sprzeciwianie się). Jedynie poprzez wyrażenie przez Ciebie zgody pracodawca może wysłać Cię poza stałe miejsce pracy, np. w podróż służbową (powinnaś wyrazić zgodę na piśmie - na wszelki wypadek pracodawca pozostawi ją w Twoich aktach osobowych).

Czy to szczególne traktowanie kończy się po urodzeniu dziecka?

Czas ochrony nie kończy się wraz z zakończeniem ciąży i urodzeniem dziecka, gdyż każdy pracownik (zarówno kobieta, jak i mężczyzna), który ma pod swoją opieką małe dziecko (młodsze niż 4-letnie), chroniony jest przed zatrudnianiem w nadgodzinach i w porze nocnej, a także przez wysyłaniem w podróże służbowe. Pracodawca może zlecać kobiecie lub małżonkowi/partnerowi taką pracę jedynie po wyrażeniu przez nich zgody.


Ochrona przed zwolnieniem z pracy (art. 177 KP)

W okresie ciąży oraz urlopu macierzyńskiego szef nie może wypowiedzieć Ci umowy o pracę ani rozwiązać z Tobą tej umowy, nawet jeśli wypowiedzenie złożył już wcześniej (przed Twoim zajściem w ciążę) bądź z własnej inicjatywy zaproponował Ci rozwiązanie umowy za porozumieniem stron. Zakaz ten odnosi się także do wypowiedzenia (zmiany) warunków pracy (np. miejsca lub czasu pracy) i płacy (np. podstawowej pensji).

Czy są od tego jakieś wyjątki?

Przepisy przewidują pewne wyjątki od tego ogólnego zakazu, tzn. uzależniony jest on od rodzaju umowy o pracę:
a) zakaz ten nie dotyczy umów o pracę zawartych na okres próbny wynoszący 1 miesiąc (oraz krótszych) ani umów na zastępstwo (bez względu na ich długość),
b) umowy zawarte na czas określony, które miały się rozwiązać po upływie 3. miesiąca ciąży, ulegają przedłużeniu do dnia porodu (ale nie do końca urlopu macierzyńskiego); inne umowy na czas określony nie przedłużają się w ten sposób,
c) umowy na czas nieokreślony nie mogą być kobietom w ciąży bądź na urlopie macierzyńskim wypowiedziane ani rozwiązane prawie nigdy - nie dotyczy to jednak zwolnienia dyscyplinarnego z przyczyn zawinionych przez kobietę ciężarną ani ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy.

Utrwalił się również pogląd, iż umowy o pracę nie można rozwiązać także w przypadku, gdy pracownica zaszła w ciążę, kiedy pozostawała już na wypowiedzeniu.

W takim razie czy daną pracę w ogóle można zakończyć?

Omówiony zakaz nie oznacza, że stosunek pracy nie może zostać zakończony, gdyż w każdej chwili z inicjatywą taką może wystąpić sama kobieta, może ona zarówno wypowiedzieć swoją umowę o pracę, jak również zaproponować pracodawcy rozwiązanie umowy za porozumieniem stron.

WAŻNE! W sytuacji, gdy przyszła mama wniosła o rozwiązanie umowy o pracę, ale nie wiedziała, że spodziewa się dziecka, wówczas może cofnąć swoje oświadczenie (uchylić się od jego skutków prawnych) i zażądać od pracodawcy zatrudnienia jej na dotychczasowych warunkach.

Czy reguły te dotyczą wyłącznie matki dziecka?

Omówione zasady odnoszą się także do pracownika-ojca, który skorzystał z możliwości wzięcia części urlopu macierzyńskiego przysługującego matce dziecka.

Zwolnienia od pracy

Jeśli spodziewasz się dziecka, przysługuje Ci zwolnienie od pracy na przeprowadzenie badań lekarskich, które są związane z Twoją ciążą i zostały Ci zlecone przez lekarza, a nie mogą być przeprowadzone poza godzinami Twojej pracy. Za takie zwolnienie od pracy masz prawo do wynagrodzenia, tak jakbyś normalnie pracowała.
Natomiast z okazji urodzenia dziecka Twojemu partnerowi - ojcu dziecka - przysługują dwa dni zwolnienia od pracy. Poinformuj go o tym!

A w przypadku starszych dzieci?

Trzeba dodać, że pracownikowi (czyli zarówno kobiecie, jak i mężczyźnie), który wychowuje co najmniej 1 dziecko, które nie ma jeszcze 14 lat, przysługuje w każdym roku kalendarzowym zwolnienie od pracy na 2 dni. Prawo to nie jest uzależnione od Waszego stażu pracy ani od ilości dzieci, którymi się opiekujecie, ale w trakcie każdego roku kalendarzowego nie może ono przekroczyć dwóch dni - czyli może z niego skorzystać tylko jedno z Was przez dwa dni bądź każde z Was po jednym dniu. Musicie jednak pamiętać, by uprawnienie to wykorzystać do końca roku kalendarzowego (do 31 grudnia), bo nie przechodzi ono na rok następny.


Urlop macierzyński (art. 180 - 184 KP)

Urlop macierzyński przysługuje pracującej mamie zaraz po porodzie (w zasadzie od dnia porodu) i nie jest zależny ani od zgody Twojego pracodawcy, ani od stażu pracy. Może on mieć jednak różny wymiar (długość) i tak:
a) wynosi 18 tygodni - przy pierwszym porodzie,
b) wynosi 20 tygodni - przy każdym następnym porodzie,
c) wynosi 26 tygodni - w przypadku urodzenia bliźniaków (bądź w ogóle więcej niż jednego dziecka przy jednym porodzie).
Możliwe jednak, że w najbliższym czasie urlopy te ulegną wydłużeniu (zależy to od nowelizacji Kodeksu pracy).
Jeśli Twoje dziecko po porodzie musi zostać przez dłuższy czas w szpitalu, wówczas przysługuje Ci prawo do 8 tygodni urlopu macierzyńskiego, zaś pozostałą jego część możesz wykorzystać po powrocie dziecka do domu.

Czy urlop macierzyński można uzyskać jeszcze przed porodem?

Masz możliwość wykorzystania 2 tygodni urlopu przed planowaną datą porodu (pracodawca nie może Cię jednak do tego zmusić). Po porodzie masz z kolei obowiązek wykorzystać 14 tygodni urlopu, a jego dalszej części możesz się zrzec na rzecz pracownika - ojca, który będzie wychowywał dziecko.

Czy za czas urlopu macierzyńskiego będę dostawać wynagrodzenie?

W okresie urlopu macierzyńskiego przysługuje Ci zasiłek macierzyński, który w zależności od wielkości zakładu pracy jest wypłacany przez ZUS (w przypadku mniejszych pracodawców) bądź przez pracodawcę (jako płatnika składek).

Czy zaraz po urlopie macierzyńskim trzeba wracać do pracy?

Po zakończeniu urlopu macierzyńskiego możesz domagać się od swojego pracodawcy, by udzielił Ci urlopu wypoczynkowego w odpowiedniej wysokości, a pracodawca musi Twój wniosek uwzględnić.

Co, gdy na urlopie macierzyńskim zajdę w kolejną ciążę?

Wtedy Twój urlop nie ulega przerwaniu, możesz wykorzystać go do końca i wrócić do pracy, albo jeśli lekarz tak zaleci, skorzystać z możliwości zwolnienia lekarskiego (płatnego w 100%). Po porodzie będzie Ci znowu przysługiwał urlop macierzyński (i zasiłek macierzyński).

Urlop wychowawczy (art. 186 - 1866 KP)

Prawo do urlopu wychowawczego przysługuje pracownikom (kobietom i mężczyznom) "w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem". Aby móc o niego skutecznie wnioskować, trzeba mieć co najmniej 6-miesięczny staż pracy (liczony łącznie, niekoniecznie w tym samym zakładzie pracy). Urlop ten może być udzielony na max. 3 lata i może być podzielony na nie więcej niż 4 części. Nie możesz o niego wnioskować, gdy Twoje dziecko skończyło już 4 lata (wyjątkiem są dzieci niepełnosprawne).
Oboje rodzice mają również możliwość jednoczesnego przebywania na urlopie wychowawczym, ale nie dłużej niż przez 3 miesiące.
Okres przebywania na urlopie wychowawczym zalicza się do stażu pracy.
Pracownicy przebywający na urlopie wychowawczym, podobnie jak ci na urlopie macierzyńskim, są chronieni przed rozwiązaniem z nimi umowy pracę (z pewnymi wyjątkami dotyczącymi m.in. zwolnień grupowych).

A co z umowami o pracę zawartymi na czas określony?

Jeśli pracownik ma tzw. terminową umowę o pracę (na okres próbny, czas określony bądź czas wykonania określonej pracy), wtedy pracodawca udziela mu urlopu wychowawczego na czas nie dłuższy, niż wskazuje na to jego umowa. Podobnie, gdy pracownik złożył wniosek o udzielenie urlopu wychowawczego w okresie wypowiedzenia umowy o pracę - pracodawca udziela tego urlopu na czas nie dłuższy niż do końca okresu wypowiedzenia umowy.

Czy na urlopie wychowawczym przysługuje wynagrodzenie?

Niestety, czas urlopu wychowawczego jest raczej bezpłatny i z reguły nie przysługuje za ten okres wynagrodzenie ani zasiłek (w wyjątkiem rodzin w gorszej sytuacji materialnej, którym może przysługiwać zasiłek rodzinny).

A czy można w tym czasie zarabiać?

Podczas przebywania na urlopie pracownik może podjąć pracę zarobkową u dotychczasowego albo innego pracodawcy (np. na umowę zlecenie), doszkalać się lub uczyć w jakiejś dziedzinie, ale nie może to pozostawać w sprzeczności ze sprawowaniem przez niego osobistej opieki nad dzieckiem. Jeżeli pracodawca, który udzielił urlopu, dowie się, że pracownik nie opiekuje się osobiście dzieckiem, tylko wykonuje pracę dla kogoś innego albo sam się doszkala, wówczas może go wezwać do zakończenia urlopu wychowawczego i stawienia się w pracy.

Czy udzielony urlop wychowawczy muszę wykorzystać w całości?

Jeśli pracownik rozmyśli się, w każdej chwili może zrezygnować z udzielonego urlopu, musi o tym jednak wcześniej powiadomić pracodawcę (ale nie musi uzyskać jego zgody). Po powrocie do pracy powinien mieć zapewnioną pracę na dotychczasowym albo równorzędnym stanowisku (odpowiadającą jego kwalifikacjom), za takim samym wynagrodzeniem.

Co, gdy na urlopie wychowawczym zajdę w kolejną ciążę?

Wtedy Twój urlop się nie przerywa i możesz dalej z niego korzystać. Niestety, z racji przebywania na urlopie wychowawczym nie przysługuje Ci zasiłek chorobowy (nie możesz więc iść na zwolnienie lekarskie, nawet jeśli są ku temu wskazania lekarskie). Aby uzyskać to uprawnienie, powinnaś przerwać urlop i wrócić do pracy. Natomiast bez względu na Twój powrót do pracy po urodzeniu kolejnego dziecka (nawet jeśli urodziłaś na urlopie wychowawczym) będziesz otrzymywać zasiłek macierzyński za okres odpowiadający części urlopu macierzyńskiego, która przypada po porodzie.


Prawo do zmniejszenia etatu (art. 1867 KP)

Pracownik uprawniony do urlopu wychowawczego, który jednak nie chce z niego skorzystać, ma prawo żądać od swojego szefa zmniejszenia mu w tym okresie (czyli max. przez okres 3 lat, lecz nie dłużej niż do ukończenia przez dziecko 4. roku życia) etatu, ale nie więcej niż o połowę (tj. minimalny wymiar czasu pracy wynosi w tym wypadku pół etatu). W tym celu pracownik musi złożyć pisemny wniosek (pracodawca ma obowiązek go uwzględnić). Ale uwaga - z tego prawa nie mogą jednocześnie korzystać oboje rodzice (opiekunowie).


Przerwy na karmienia piersią (art. 187 KP)

Po powrocie do pracy po urlopie macierzyńskim bądź wychowawczym przysługują Ci przerwy na karmienie Twojego dziecka piersią. Ich długość zależy od Twojego czasu pracy:
a) gdy pracujesz krócej niż 4 godziny dziennie, wtedy przerwa Ci w ogóle nie przysługuje,
b) gdy pracujesz między 4 a 6 godzin dziennie - przysługuje Ci jedna przerwa na 30 lub 45 min (w zależności od tego, czy karmisz jedno, czy więcej dzieci - np. urodziłaś bliźniaki),
c) gdy pracujesz więcej niż 6 godzin dziennie, wtedy przysługują Ci dwie 30- lub 45-min. przerwy (również jest to uzależnione od liczby dzieci, które są karmione).
Na Twój wniosek przerwy na karmienie mogą być udzielane łącznie lub oddzielnie. Mogą być one wykorzystywane również w ten sposób, że będziesz wcześniej kończyć pracę lub później ją zaczynać (powinnaś to uzgodnić z pracodawcą). Przerwy te są wliczane do czasu pracy, tak jak gdybyś w tym czasie normalnie pracowała (nie musisz ich odpracowywać).
Przyjmuje się, że na żądanie pracodawcy fakt karmienia piersią należy udokumentować zaświadczeniem lekarskim (powinien Ci je wystawić Twój lekarz rodzinny lub pediatra opiekujący się Twoim dzieckiem).


Uprawnienia pracownika-ojca

Ochrona i szczególne traktowanie przysługuje nie tylko pracującym mamom, ale również ojcom zatrudnionym na podstawie umowy o pracę. W szczególności będą ich dotyczyły następujące przywileje:
a) niezatrudnianie bez zgody pracownika-ojca w nadgodzinach, w porze nocnej ani wysyłanie go w podróż służbową, gdy opiekuje się dzieckiem w wieku do lat 4,
b) możliwość wykorzystania części urlopu macierzyńskiego (w przypadku zrzeczenia się przez kobietę po wykorzystanych 14 tygodniach),
c) prawo do urlopu wychowawczego (w ciągu 3 miesięcy jednocześnie z partnerką/mamą dziecka),
d) zwolnienie od pracy na 2 dni w ciągu roku kalendarzowego, jeśli wychowuje dziecko w wieku do lat 14,
e) prawo do wykorzystania urlopu wypoczynkowego bezpośrednio po urlopie macierzyńskim.
Musimy jednak pamiętać, że z wielu z ww. uprawnień może korzystać tylko jedno z rodziców, a nie oboje rodzice jednocześnie.

pytanie: co ze zwolnieniami lekarskimi w czasie ciazy??? musi byc od gina czy wystarczy od lekarza + zaswiadczenie o ciazy????

AL,
zaświadczenie nie jest obowiązkowe, ale możesz je donieśc na początku, czasem pracodawca sobie nawet tego życzy...jesli miałąbyś normalnie pracować to takie zaświadczenie gwarantuje ci to, że pracodawca musi dostosować twoje stanowisko pracy do określonych warunków, lub jesli to niemożliwe przenieść cię do innej pracy ale na tych samych warunkach finansowych...

co do zwolnienia od lekarza rodzinnego, to oczywiście może ci takie wystawić i jesli jesteś w ciązy będzie one płatne w 100%, ale w przypadku kiedy np masz grypę, lub inną chorobę leczoną przez lekarza rodzinnego w trakcie ciąży...
nie spotkałam się z tym, zeby lekarz rodzinny całą ciąże wystawiał L4, bo ciążę musisz prowadzić u specjalisty i wtedy ZUS może się do tego przyczepić... natomiast jeśli ginekolog nie wystawia ci L4 i normalnie pracujesz, to w przypadku choroby, lekarz rodzinny może ci wystawić L4, ale ja nie przesadzałąbym z jego długoscią, zeby ZUS nie interewniował...

no, to zaswiadczenie wzielam od gina, zwolnionko na 5 dni od rodzinnego i jest cudownie
buziaki, lunarsa - dzieki

AL, prosze bardzo... jak coś to zawsze pisz...

agii26, w zależności od umowy o pracę, ale przyjmując, że jesteś zatrudniona na pełny etat i w umowie nic nie jest napisane o pracy w sobotę, to takie wykonywanie obowiązkó służbowych ja bym już zaliczyła do godzin nadliczbowych.
Wg kodeksu prcy w tygodniu pracujemy 8 godzin dziennie przez 5 dni co daje 40-sto godzinny tydzień pracy. Kobieta ciężarna ma prawo nie pracować przy obsłudze komputera dłużej niż 4 godziny dziennie i pracowadca ma obowiązek na kolejne 4 godziny dnia pracy tak zaorganizować obowiązki ciężernej pracownicy aby nie była narażona na promieniowanie monitorów itp. , jeśli nie jest to możliwe to powinien zwolnić pracownicę do domu z zachowaniem pełnego wynagrodzenia za dzień pracy.
Poza tym nawet jesli masz umowę o pracę np. na zmiany, to nie możesz będąc w ciązy pracować na nocnej zmianie, musi twoja praca zostać tak zorganizowana, aby zapewnić tobie i dziecku ochronę, do której masz prawo. Niestety w Polsce bardzo częśto nie jest to przestrzegane, a kobiety w ciązy nie wiedzą o przysługujących im prawach. Dużo też zależy od stosunkó panujących w firmie i relacjach z pracodawcą.
Napisz mi może wiecej o pracy to coś spróbuję doradfzić. Na to co mogę ci powiedzieć na podstawie tego co napisałaś, nie musisz pracować dodatkowo w soboty, a także dłużej niż 8 godzn dziennie ( z zachowaniem 15-sto minutowej przerwy) oraz dłużej niż 4 godziny przed komputerem, a pracodawca nie ma prawa szantażować cię zwolnieniem czy obcięciem pensji, bo w ciązy chroni cię prawo. Przynajmniej tyle mamy. (nie zapomnij o dostarczeni zaswiadczenia o ciązy, bo czasem pracodawcy się upierają, że bez zaświadczenia od lekarza na tzw"gębę" to oni specjalnego ntraktowania nie będą stosować...)
Jabyś potrzebowała więcej informacji, albo bardziej szczegółowych to napisz prosze dokłądniej na jakich warunkach jesteś zatrudniona oraz jaka to praca itp.

Pozdrawiam i powodzenia życzę!