+ Odpowiedz na ten temat
Pokaż wyniki od 1 do 5 z 5

Stopnie upośledzenie umysłowego

  1. #1
    moan
    Guest

    Arrow Stopnie upośledzenie umysłowego

    Advertisement



    W określeniu osób, które pod względem umysłowym odbiegają od normy ogólnej w sensie ujemnym, nie ma jeszcze dostatecznej jednoznaczności.

    W Polsce z kilku istniejących w tym zakresie terminów w użyciu są najczęściej następujące: „upośledzenie umysłowe”, „niedorozwój umysłowy”, „oligofrenia” (Greckie: oligos - mało, phren - myślę, umysł), „opóźnienie w rozwoju umysłowym”, „obniżona sprawność umysłowa”.

    Nie ma też jednoznaczności w definiowaniu upośledzenia umysłowego. Definicji tego odchylenia jest dużo i są one różne w zależności od podejścia do upośledzenia umysłowego i kryteriów oceniających ten stan.

    Literatura amerykańska podaje, iż jest to przede wszystkim opóźnienie zdolności przystosowania społecznego.

    Według A. M. Clarke, A. B. Clarke niedorozwój umysłowy oznacza funkcjonowanie intelektu poniżej przeciętnej, upośledzenie to powstaje w okresie rozwojowym i towarzyszy mu obniżenie zdolności przystosowania się. J. Kostrzewski proponuje określić upośledzenie umysłowe jako: „ istotnie niższy od przeciętnego poziom funkcjonowania intelektualnego, występujący łącznie z upośledzeniem w zakresie przystosowania się, wiążący się ze zmianami w ośrodkowym układzie nerwowym”.[1] Przy czym za istotnie niższy poziom funkcjonowania rozumie się co najmniej dwu standardowe odchylenie od normy.

    Obecnie dzięki wszechstronnym badaniom takich nauk pomocniczych jak: pediatria, biochemia, fizjologia i genetyka ustalono etiologię, patogenezę i klasyfikację niedorozwoju umysłowego. Ogólnie można wyróżnić trzy podejścia: kliniczno-medyczne, praktyczne, psychofizjologiczno-społeczne.

    W pierwszej grupie będą definicje ujmujące niedorozwój umysłowy jako stan chorobowy ze zwróceniem uwagi na etiologię i patogenezę.

    Według L. Korzeniowskiego - oligofrenię, czyli niedorozwojem umysłowym nazywamy wrodzone oraz istniejące od wczesnego dzieciństwa obniżenie zdolności rozwoju intelektualnego, uniemożliwiające lub opóźniające naukę szkolną.

    Drugą grupę stanowią definicje, które mają charakter prawno-administracyjny jak np. definicja z ustawy o zdrowiu psychicznym 1959 r., która niedorozwój umysłowy włącza do zaburzeń psychicznych wyróżniając jego dwie kategorie i znaczne obniżenie sprawności umysłowej.

    W trzeciej grupie mieszczą się definicje psychologiczne upośledzenia umysłowego, które różnią się liczbą, rodzajem kryteriów, według których oceniają ten stan.

    Tredgold odwołuje się do trzech kryteriów: oceny wyników w nauce szkolnej, inteligencji oraz przystosowania biologicznego i społecznego, definiując niedorozwój umysłowy jako stan, w którym umysł nie osiągnął normalnego rozwoju.

    E. Doll znalazł wiele kryteriów istotnych dla pojęcia niedorozwoju umysłowego, a mianowicie: niedojrzałość społeczną, niską sprawność umysłową, opóźnienie rozwojowe, zahamowanie, pochodzenie konstytucjonalne, nieodwracalność upośledzenia.

    J. Mazurkiewicz wyróżnia trzy kryteria:

    · psychologiczne – poziom uwagi i mowy,

    · ewolucyjne – porównanie poziomu umysłowego dziecka niedorozwiniętego z dzieckiem normalnym,

    · społeczne – mierzące stopień upośledzenia umysłowego.

    Zgromadzenie Ogólne Światowej Organizacji Zdrowia uchwaliło nowelizację klasyfikacji upośledzenia umysłowego, obowiązującą od 1 stycznia 1968r. Podstawą klasyfikacji jest skala o średniej 100 i odchyleniu standardowym 16.

    [shadow=yellow:a9d89eb40e]Wyróżniamy cztery stopnie upośledzenia umysłowego: [/shadow:a9d89eb40e]

    1) lekki niedorozwój umysłowy o ilorazie inteligencji 52-67, mieszczący się między dwoma i trzema odchyleniami standardowymi(upośledznie umysłowe w stopniu lekkim)

    2) umiarkowany niedorozwój umysłowy o ilorazie inteligencji 36-51, mieszczący się między trzema i czterema odchyleniami standardowymi(upośledzenie umysłowe w stopniu umiarkowanym)

    3) znaczny niedorozwój umysłowy o ilorazie inteligencji 20-35, mieszczący się między czterema i pięcioma odchyleniami standardowymi (uposledzenie umysłowe w stopniu znacznym)

    4) głęboki niedorozwój umysłowy o ilorazie inteligencji 0-19, mieszczący się między pięcioma i większą liczbą odchyleń standardowych (upośledzenie umysłowe w stopniu głębokim)

    Nowa klasyfikacja psychologiczna ma dużo zalet. W wielu krajach i w literaturze utrzymuje się nadal jednak klasyfikacja tradycyjna oparta również na ilorazie inteligencji, ale wyróżniająca trzy stopnie upośledzenia umysłowego:

    1) idiotyzm (iloraz inteligencji 0-19),

    2) imbecylizm (iloraz inteligencji 20-49),

    3) debilizm (iloraz inteligencji 50-59).

    Upośledzenie umysłowe wg Kostrzewskiego to: „ istotnie niższy od przeciętnego, co najmniej o dwa odchylenia standardowe, poziom funkcjonowania intelektualnego o charakterze globalnym wraz z zaburzeniami w zakresie dojrzewania, uczenia się i przystosowania społecznego, spowodowane przez czynniki genetyczne i egzogeniczne na podłożu względnie trwałych zmian w ośrodkowym układzie nerwowym.”[2]

    Natomiast klasyfikacja upośledzenia umysłowego oparta na ilorazie inteligencji wg Wechslera kształtuje się tak:


    [shadow=yellow:a9d89eb40e]Klasyfikacja upośledzenie umysłowego wg Wechslera. [/shadow:a9d89eb40e]

    Odchylenie standardowe
    Stopień upośledzenia
    I.I. wg WECHSLERA

    >=-1
    Rozwój niższy niż przeciętny (dolna granica normy)


    85-110
    Od –1 do –2
    Rozwój niższy niż przeciętny (górna granica normy)


    70-84
    Od –2 do –3
    Upośledzenie umysłowe w stopniu lekkim


    55-69
    Od –3 do –4
    Upośledzenie umysłowe w stopniu umiarkowanym


    40-54
    Od –4 do –5
    Upośledzenie umysłowe w stopniu znacznym


    25-39
    <-5
    Upośledzenie umysłowe w stopniu głębokim


    0-24


    Definicje medyczne upośledzenia opierają się na etiologii i patogenezie upośledzenia z tendencją do wyodrębnienia jednostek chorobowych np.: niedorozwój umysłowy jest objawem procesu lub stanu chorobowego.

    Definicje behawioralne określają niedorozwój umysłowy – jako niższą niż przeciętną ogólną sprawność intelektualną, która powstała w okresie rozwojowym i jest związana z jednym lub więcej zaburzeniami w zakresie dojrzewania, uczenia się i społecznego przystosowania.

    Również Tizard podaje definicję behawioralną: „upośledzenie umysłowe nie jest określoną jednostką chorobową – termin ten oznacza raczej stan opóźnienia procesu rozwoju występujący przy urodzeniu, lub we wczesnym dzieciństwie i charakteryzuje się głównie ograniczoną inteligencją”.[3]

    Wyróżnia się trzy perspektywy badawcze upośledzenia umysłowego:

    1. Kliniczna – traktuje upośledzenie umysłowe jako defekt biologiczny, który w sposób nieodwracalny uszkadza struktury i funkcje układu nerwowego.

    2. Rozwojowa – polega ona na traktowaniu upośledzenia jako niepowodzenia w procesie rozwoju człowieka.

    3. Społeczna – upośledzenie umysłowe to proces wchodzenia w społeczną rolę osoby upośledzonej zgodnie ze społecznymi oczekiwaniami, w konsekwencji, niektóre zaburzenia zachowania obserwowane u osób upośledzonych umysłowo nie muszą wynikać z ograniczonego uszkodzenia mózgu, ani z upośledzonego rozwoju, ale ze społecznego naznaczenia wynikającego z nietolerancji.

    Można wyróżnić też pedagogiczną perspektywę upośledzenia umysłowego. Polega ona na ograniczonym lub nieprawidłowym uczeniu się , które negatywnie rzutuje na biografię danej osoby.

    W latach 90 nastąpiły zmiany w ujęciu upośledzenia umysłowego. Nastąpiło odejście od tradycyjnej, medycznej i biologicznej koncepcji upośledzenia umysłowego, według której upośledzenie było traktowane jako „stan zejściowy” po organicznych uszkodzeniach mózgu, stan nieodwracalny i wyznaczający niski pułap rozwojowy. Według ekologicznych i interakcyjnych koncepcji rozwoju, a szczególnie poznawczo-rozwojowej koncepcji upośledzenia umysłowego tzw. czynniki biologiczne stanowią tylko jedną z determinant rozwoju, której wpływ na rozwój psychiczny może być znacząco modyfikowany przez czynniki społeczne i psychologiczne. Dlatego upośledzenie umysłowe jest nie tylko zaburzeniem biologicznym, ale także psychologicznym stanem, do którego dochodzi się w rezultacie nieprawidłowości procesu rozwojowego.

    „ Niedorozwój umysłowy” wg Amerykańskiego Towarzystwa ds. Upośledzenia Umysłowego oraz Amerykańskiego Psychiatrycznego (DSM-IV) „charakteryzuje się istotnie niższym niż przeciętnym funkcjonowaniem intelektualnym, współwystępującym z istotnym ograniczeniem w zakresie dwóch lub więcej spośród następujących zdolności przystosowawczych: porozumiewania się, samoobsługi trybu życia domowego, kontaktów społecznych, korzystania z dóbr społeczno-kulturowych, kierowania sobą, troski o zdrowie i bezpieczeństwo zdolności szkolnych, oraz sposobu organizowania wolnego czasu i pracy. Istotnie niższy oznacza niższy o dwa odchylenia (standardowe) niż przeciętny poziom.”[4]



    [shadow=yellow:a9d89eb40e]Dziecko głęboko upośledzone w szkole. [/shadow:a9d89eb40e]

    „Jeśli pedagogikę uznać nie tylko za naukę, ale i za sztukę, w greckim szerokim rozumieniu, trzeba się zgodzić i na to, że jest ona sztuką ze wszystkich najdoskonalszą, jej przedmiotem jest przecież żywy człowiek, a celem tworzenie czy kształtowanie, jeśli nie wręcz powoływanie do bytu jego człowieczeństwo. Jednocześnie jest ona sztuką ze wszystkich najbardziej tragiczną – jej tworzywo, najszlachetniejsze z możliwych, jest także spośród wszystkich najbardziej nietrwałe ...”[5]

    Dziecko głęboko upośledzone to dziecko z największymi deficytami rozwojowymi. Zaburzone są wszystkie sfery funkcjonowania. Czynności orientacyjno - poznawcze na niższym poziomie, często brak spostrzegania, uwagi mimowolnej do cząstkowego ich występowania. Wydają przeważnie nieartykułowane dźwięki, ale można nauczyć je proste pojedyncze wyrazy, zrozumienia prostych słów. Okazują proste emocje – zadowolenie i niezadowolenie, okazują też przywiązanie do osób. Występują częste wahania nastroju. Nie potrafią samodzielnie dbać o bezpieczeństwo, mogą nauczyć się prostych nawyków, wymagają stałej opieki.

    Dzieci z głębokim upośledzeniem umysłowym do niedawna, były poza systemem oświaty. Dopiero w 1997 roku, po raz pierwszy w Polsce, uregulowano prawo do nauki tych osób, zgodnej z jej potrzebami i możliwościami. Minister Edukacji Narodowej wydał w dniu 30 stycznia 1997 r. rozporządzenie w sprawie zasad organizowania zajęć rewalidacyjno-wychowawczych dla dzieci i młodzieży upośledzonych umysłowo w stopniu głębokim (Dz. U. Nr 14).

    Ustawa ta daje prawo osobom od trzeciego do dwudziestego piątego roku życia udziału w indywidualnych i grupowych zajęciach rewalidacyjno-wychowawczych.

    Drugim dokumentem nadającym to prawo jest Ustawa o ochronie zdrowia psychicznego z dnia 19 sierpnia 1994 r. Oba dokumenty kończą okres odraczania i zwalniania osób głęboko upośledzonych z realizacji obowiązku szkolnego, kończąc okres bierności i izolacji tych osób.

    Celem zajęć rewalidacyjno-wychowawczych jest wspomaganie rozwoju dzieci i młodzieży, rozwijanie zainteresowania otoczeniem oraz uzyskiwanie niezależności od innych osób w funkcjonowaniu w codziennym życiu. W Rozporządzeniu czytamy, że zajęcia rewalidacyjne obejmują:

    1) naukę nawiązywania kontaktów w sposób odpowiedni do potrzeb i możliwości uczestnika;

    2) kształtowanie sposobu komunikowania się z otoczeniem na poziomie odpowiadającym indywidualnym możliwościom uczestnika;

    3) usprawnianie ruchowe i psychoruchowe w zakresie dużej i małej motoryki, wyrabianie orientacji w schemacie własnego ciała i orientacji przestrzennej;

    4) wdrażanie do osiągania optymalnego poziomu samodzielności w podstawowych sferach życia;

    5) rozwijanie zainteresowań otoczeniem, wielozmysłowe poznawanie tego otoczenia, naukę rozumienia zachodzących w nim zjawisk, kształtowanie umiejętności funkcjonowania w otoczeniu;

    6) kształtowanie umiejętności współżycia w grupie;

    7) naukę celowego działania dostosowanego do wieku możliwości i zainteresowań uczestnika oraz jego udziału w ekspresyjnej aktywności.

    Uczniowie objęci są wymiarem 4 godzin dziennie na zajęciach zespołowych , w tym 2 godzin na zajęciach indywidualnych.

    Celem nadrzędnym nauczania dziecka głęboko upośledzonego jest osiągnięcie przez niego optymalnego poziomu rozwoju, pozwalającego na możliwie największą samodzielność i komfort psychiczny dla niego i otoczenia.

    „Człowiek, istota żywa, jest aktywny, działa. Człowiek, istota rozumna poznaje świat, stara się zrozumieć otaczającą go rzeczywistość. Człowiek, istota społeczna, żyje wśród innych, dzieli się swoimi myślami, uczuciami, daje i jest obdarowywany. Dziecko takim się nie rodzi takim się staje”[6]. Należy pamiętać, że jest to długi okres rozwoju, w którym powinno się pomóc każdemu dziecku. Tworzenie, kształtowanie i przygotowanie do życia to długi proces edukacji.

    Nie każdy przychodzi na świat z możliwością korzystnego i pełnego rozwoju, pod względem biologicznym, społecznym i psychologicznym. Im sytuacja jest trudniejsza tym bardziej to dziecko potrzebuje pomocy. Dzięki reformie, która objęła edukację osób głęboko upośledzonych takie dziecko „otrzymało” osobę-nauczyciela, która z troską pozna jego sytuację, oceni jego możliwości, określi cele i zadania, poszuka ich rozwiązań i w ten sposób pomoże zdobyć nowe umiejętności i doświadczenia.

    Nadrzędnym celem wszystkich oddziaływań edukacyjnych powinien być zawsze wzrost zachowań adaptacyjnych dziecka.

    [shadow=yellow:a9d89eb40e]Etiologia i czynniki wpływające na upośledzenie umysłowe[/shadow:a9d89eb40e]

    Problemem w diagnostyce jest brak występowania jednego czynnika wywołującego upośledzenie umysłowe: występuje pełna ich gama.
    Janina Doroszewska wyróżnia odrębnych od siebie 5 grup czynników, działających uszkadzająco:

    I [shadow=yellow:a9d89eb40e]Czynniki dziedziczne i wrodzone [/shadow:a9d89eb40e](przekazane dziedzicznie lub oddziaływujące w okresie życia płodowego):
    1) O charakterze genetycznym (endogenne)
    Zjawiska odchyleń od normy będące skutkiem działania czynników uszkadzających genetycznych w okresie życia płodowego można zaklasyfikować do 5 obszarów:
    a) Nieprawidłowości w zakresie samego mechanizmu procesów genetycznych
    Do tej grupy czynników należą szkodliwe mutacje działające na komórkę, nieprawidłowości w zakresie podziału komórki a także szkodliwe promienie jonizujące, (np. rentgenowskie RTG)
    b) Nieprawidłowości związanych z zaburzeniami metabolicznymi
    W każdym momencie życia komórki odbywa się kilka tysięcy reakcji chemicznych. Każda reakcja przebiega z udziałem odpowiedniego enzymu, który jest rodzajem białka. Brak któregoś z enzymów wywołuje tzw. braki, które hamują lub zniekształcają przebiegi reakcji i są czynnikiem uszkadzającym życie organizmu i powodującym różne funkcjonalne i organiczne odchylenia od normy zagrażające w różny sposób normalnemu życiu osobnika.
    c) Nieprawidłowości związanych z zaburzeniami chromoso-malnymi
    Nieprawidłowości zachodzące w garniturze chromosomalnym to tzw. aberracje chromosomowe. Dotyczą one chromosomów autosomalnych i płciowych.
    W chromosomach autosomalnych mogą one dotyczyć nieprawidłowej liczby w garniturze danego gatunku (człowiek ma 46 chromosomów: 23 pary), czyli na dodaniu do normalnego garnituru jeszcze jednego chromosomu (zarodek w ogóle nie wykształca się i następuje uśmiercenie komórek).

    Inne zaburzenia chromosomalne mają charakter strukturalny i mogą dotyczyć:
    - ubytku pewnego odcinka chromosomów (delekcja)
    - zdwojenia odcinka chromosomów (duplikacja)
    - zmiany położenia odcinka chromosomów (inwersja)
    - wzajemnej wymiany odcinków między chromosomowych
    W chromosomach płciowych również mogą wystąpić zaburzenia typu dodanie jednego chromosomu do prawidłowego garnituru. Jeżeli do chromosomów kobiety XX dojdzie dodatkowy (XXX) , tworzy się tzw. typ „nadkobiety” (fenotyp nadmiernej kobiecości) . Jeżeli do prawidłowego męskiego układu XY dojdzie dodatkowy Y
    (XYY) będzie miał cechy „nadmężczyzny”, a jak X (XYX) to cechy „zniewieściałego mężczyzny”
    2) uszkodzenia poligenetyczne
    Zwane wieloczynnikowymi dziedzicznie, czyli uszkodzenie kilku genów naraz.
    3) wad rozwojowych
    W działaniu czynników genetycznych, których skutkiem są wady rozwojowe w okresie życia płodowego można wyróżnić 2 okresy działania:
    - okres zarodkowy (od zapłodnienia do 12 tygodnia ciąży)
    - okres płodowy
    Mechanizm występowania procesów patogennych w tym okresie może być spowodowany następującymi czynnikami:
    - dana struktura nie rozwija się zupełnie
    - częściowo lub niedostatecznie tworzą się narządy czy tkanki
    - wzrost struktury do nadmiernych rozmiarów (np. wzrost potencji twórczych niektórych tkanek zarodka)
    - brak zamknięcia się lub połączenia poszczególnych elementów w obrębie danego narządu
    - brak pojedynczych elementów tkankowych
    - pominięcie całego narządu lub jego części

    [shadow=yellow:a9d89eb40e]II O charakterze poza genetycznym (egzogenne)[/shadow:a9d89eb40e]
    Czynniki te uzależnione są od środowiska zewnętrznego, które działają uszkadzająco poprzez matkę na płód. Pewne uszkodzenia płodu, których efektem jest upośledzenie fizyczne lub psychiczne związane są niepomyślnymi warunkami rozwijającego się płodu w organizmie matki. Zarówno w okresie zarodkowym jak i płodowym czynnikiem uszkadzającym może być nieprawidłowe ukrwawienie płodu, co może prowadzić do różnych anomalii. Czynnikiem działającym mechanicznie na płód, są zaburzenia uciskowe, np. zmniejszona macica, w której płód ma ograniczone polu ruchów, powodująca czasem zatrzymanie ruchu w ogóle. Szczególnie niebezpieczne są pierwsze miesiące życia wewnątrzłonowego, zwłaszcza przebyte przez matkę choroby wirusowe, głównie różyczka, żółtaczka zakaźna, grypa czy świnka. Przyczyną tego jest przeniknięcie komórek wirusów kwią matki poprzez łożysko do krwioobiegu płodu, gdzie płód jest bezbronny, co jest efektem wielu uszkodzeń i wad rozwojowych. Szczególnie niebezpieczne są jest zachorowanie matki na toksoplazmozę, co może powodować uszkodzenia sprzężone, np. Upośledzenie umysłowe i wodogłowie. Innymi niebezpiecznymi czynnikami dla płodu są choroby weneryczne matki podczas trwania ciąży, alkoholizm, narkomania, nikotynizm i nadmiar leków, które wywołują poważne uszkodzenia. Do ważnych czynników mogących wpływać na uszkodzenie płodu podczas ciąży należą złe warunki życia matki:
    - niedożywienie
    - przemęczenie
    - wyczerpująca praca w szkodliwych dla płodu warunkach, np. rozlewni alkoholu
    Również stan nerwowy matki, jak ciężkie przeżycia psychiczne mogą zadziałać ujemnie na prawidłowy rozwój płodu.
    1) Czynniki działające uszkadzająco podczas porodu
    Oprócz czynników działających ujemnie podczas ciąży na płód istnieje grupa czynników, które mogą zadziałać uszkadzająco podczas samego aktu porodu. Wśród wymienionych zabiegów wymienianych, podczas których może wystąpić uszkodzenia są:
    - poród kleszczowy (lokalne zgniecenia czaszki czy uraz wywołujący miejscowy krwotok)
    - długotrwały poród powodujący niedotlenienie i zamartwicę lub zbyt szybki, tzw. błyskawiczny, w którym może nastąpić uszkodzenie mózgu nagłą zmianą ciśnienia, co spowodować może z kolei wystąpienie niedowładów lub innych neuromięśniowych zaburzeń, np. Zespół Littl’a, upośledzenie umysłowe, głuchota, ślepota i inne.
    Przedwczesne odklejenie łożyska, zawężenie pępowiny, zbyt wąska miednica matki w stosunku do głowy dziecka, niewłaściwe ułożenie płodu- mogą być również czynnikami uszkadzającymi dziecko.

    2) Czynniki wpływające uszkadzająco po urodzeniu się dziecka i dalszym życiu osobniczym (czynniki postnatalne)
    W pierwszych trzech latach życia dziecka poważną rolę w etiologii upośledzeń stanowią różne choroby zakaźne, głównie zapalenie mózgu czy opon mózgowo- rdzeniowych, czyli choroby zakaźne powstające na terenie ośrodkowego układu nerwowego i będące wskutek tego ważnym czynnikiem uszkadzającym ośrodkowy układ nerwowy lub powstrzymania w rozwoju tkanki mózgowej, a więc zahamowanie rozwoju. Podobnie takie choroby jak:
    - płonica
    - świnka
    - błonica
    - dur brzuszny
    - dyfteryt mogą stać się przyczyną zmian morfologicznych w mózgu lub w częściach obwodowych analizatorów. Również schorzenia układu nerwowego na tle gruźliczym i reumatycznym mogą powodować różne zaburzenia. Na pojawienie się zaburzeń rozwojowych w zakresie upośledzenia umysłowego wpływ mają cięższe urazy czaszki, które mogą wywołać natychmiastowy wstrząs mózgu, co z kolei może spowodować trwałe uszkodzenie tkanki nerwowej mózgu oraz pęknięcie naczyń krwionośnych powodujące wylewy śródczaszkowe. Skutki tych wszystkich uszkodzeń mogą wystąpić dopiero po jakimś czasie, (ale mogą i od razu), czasem nawet po latach.

    3) Szkodliwe czynniki o charakterze środowiskowym związane z warunkami życia współczesnego.
    Czynniki działające uszkadzająco na człowieka dorosłego są analogiczne jak w okresie dzieciństwa. Dołączyć do tego możemy niekorzystne warunki pracy zawodowej np. praca w hutach, wytwórniach chemicznych, praca w wielkim hałasie, co wpływa na funkcjonowanie Centralnego Układu Nerwowego. Przyczyny owe powodujące uszkodzenia wypływają z rozwoju pewnych wartości kultury materialnej, a więc uprzemysłowienia kraju i związanej z tym ściśle rozbudowy środków technicznych i różnego rodzaju wytworów. Związane z rozwojem przemysłu takie szkodliwe czynniki jak niszczenie środowisk przyrodniczych (zasobów naturalnych,zanieczyszczenia wód) sprawia, że zwiększa się liczba upośledzonych. Do czynników etiologicznych typowych dla obecnych czasów należą czynniki związane z trybem życia. Przede wszystkim tutaj podkreśla się wpływ zwiększonego tempa pracy, co dla ustroju jest sporym obciążeniem, stąd nie każdy potrafi sobie fizjologicznie z tym poradzić. Jeszcze inne niebezpieczeństwo, które również może być czynnikiem etiologicznie destrukcyjnym jest możliwość bogacenia zasobów wewnętrznych człowieka przez takie wynalazki jak: telewizja i inne audiowizualne środki, co może wywołać efekt przemęczenia natłokiem narzuconych informacji odbieranych biernie, w rytmie niedostosowanym do przeciętnego zapotrzebowania odbiorczego i możliwości adaptacyjnych przeciętnego człowieka. Skutkiem tego jest wystąpienie nerwic.

    [shadow=yellow:a9d89eb40e]Klasyfikacja i charakterystyka poszczególnych stopni upośledzenia umysłowego[/shadow:a9d89eb40e]

    [shadow=yellow:a9d89eb40e]Charakterystyka upośledzenia umysłowego w stopniu lekkim[/shadow:a9d89eb40e]
    Rozpoznanie upośledzenia umysłowego w stopniu lekkim jest bardzo trudne i stwarza dużo trudności. Wynika to z tego, iż nie zawsze da się stwierdzić, czy deficyt dziecka wynika z zaniedbania środowiskowo- społecznego czy z upośledzenia. W badaniach wykonanych na populacji dzieci upośledzonych w lekkim stopniu stwierdzono, iż przejście przez kolejne stadia rozwoju operacyjności rozumowania jest wolniejsze w porównaniu z dziećmi normalnymi . Z badań przeprowadzonych przez Sikorę(1960) wynika, że uczniowie upośledzeni w stopniu lekkim najlepiej radzą sobie z wnioskowaniem w codziennych, prostych sytuacjach życiowych a dobre wyniki uzyskują w rozumowaniu na materiale konkretnym. Ograniczona zdolność myślenia pojęciowego dzieci upośledzonych lekko wpływa niekorzystnie na poziom ich percepcji. Spostrzeżenie przebiega wolniej i ma węższy zakres w stosunku do osiągnięć dzieci normalnych. Również procesy pamięciowe ujawniają zaburzenia (ograniczenie pojemności pamięci), dotyczy to także uwagi (mała jej podzielność).
    Zazwyczaj defekty intelektualne osób upośledzonych lekko nie są tak widoczne jak w pozostałych stopniach upośledzeń. Osoby w lekkim stopniu na ogół nie różnią się pod względem wyglądu zewnętrznego i rozwoju fizycznego od swoich rówieśników normalnych. Przy wnikliwej jednak obserwacji zauważyć można u nich pewne anomalie fizyczne, np. zez. Częściej też niż u osób normalnych stwierdza się u nich uszkodzenia zmysłu wzroku i słuchu, kalectwa narządów ruchu i zaburzenia motoryki . Wszyscy badacze jednak podkreślają, że u dzieci i u dorosłych z lekką niepełnosprawnością intelektualną upośledzone jest przede wszystkim myślenie i rozumowanie abstrakcyjne; myślenie jest na niższym ewolucyjnie szczeblu i ma charakter konkretno- obrazowy.
    Analizując zachowania dzieci upośledzonych lekko można wyodrębnić dwie grupy:
    - eretyczne- niestabilne, niezrównoważone, z przewagą pobudzenia. Są to dzieci nadmiernie ruchliwe, skłonne do afektowanych wybuchów, z równoczesnymi trudnościami w koncentracji uwagi i oznakami nadmiernego zmęczenia
    apatyczne- z przewagą hamowania, ze zwolnionym tempem reakcji, biernością, nieśmiałością i płaczliwością. Kostrzewski (1981) charakteryzując osoby upośledzone w lekkim stopniu podkreśla niedorozwój ich uczuć wyższych, mniejszą wrażliwość i powinność moralna. Częściej także daje się zaobserwować w ich reakcjach niestałość emocjonalną, impulsywność, niepokój, niedomogi w zakresie kontroli oraz niestabilną i nieadekwatną samoocenę.
    Osoby lekko upośledzone potrafią jednak troszczyć się o siebie i innych. Same dbają o swój ubiór i wygląd, opanowują umiejętności czytania, pisania, operowanie pieniędzmi. Kończą szkołę specjalną, zdobywają zawód w Zawodowych Szkołach Specjalnych. Biorą udział w organizacjach społecznych: włączają się w życie społeczne.


    [shadow=yellow:a9d89eb40e]Charakterystyka upośledzenia umysłowego w stopniu głębszym ( stopień umiarkowany i znaczny)[/shadow:a9d89eb40e]
    U osób z głębszą niepełnosprawnością intelektualną występuje więcej dysfunkcji i ograniczeń aniżeli u osób z lekkim stopniem upośledzenia. Dykcik charakteryzuje w sposób następujący występujące ograniczenia i możliwości:

    a) st. umiarkowany:

    1)Czynności orientacyjno-poznawcze: - spostrzeganie niedokładne, wolne, dominuje uwaga mimowolna, słaba koncentracja uwagi, wąski jej zakres
    -pamięć nietrwała, głównie mechaniczna
    - myślenie konkretno- wyobrażeniowe, brak zdolności dokonywania operacji logicznych, trudności w tworzeniu pojęć abstrakcyjnych
    - mowa z częstymi wadami, ubogie słownictwo

    2) Procesy emocjonalno- motywacyjne: - widoczne potrzeby psychiczne, intuicyjne potrzeby moralne, słaba kontrola nad popędami

    3)Rozwój społeczny: - widoczne potrzeby kontaktów społecznych
    - osoby te na ogół są samodzielne w samoobsłudze, mogą wykonywać proste prace domowe i zarobkowe
    - rozumieją proste sytuacje społeczne, na ogół potrafią wyrazić swoje potrzeby, porozumiewać się i współpracować z innymi

    b) st.znaczny

    1)Czynności orientacyjno-poznawcze: - spostrzeganie niedokładne, bardzo wolne, uwaga mimowolna- skupiona jedynie na silnych bodźcach z zewnątrz, słaba trwałość uwagi, pamięć krótkotrwała, bardzo ograniczona

    2)Procesy emocjonalno- motywacyjne- widoczne potrzeby psychiczne, częste zaburzenia zachowania, intuicyjne uczucia moralne, oznaki przywiązania do osób, rzeczy

    3)Rozwój społeczny: - osoby często samodzielne w załatwianiu potrzeb fizjologicznych, poruszaniu się w bliskiej okolicy
    - rozumieją proste sytuacje, wykonują proste prace domowe i zarobkowe
    - potrafią się porozumieć w prostych sprawach

    Widać tu od razu, iż możliwości rozwojowe osób upośledzonych w stopniu umiarkowanym i znacznym są o wiele bardziej ograniczone niż u osób z lekkim upośledzeniem. Osoby z głębszą niepełnosprawnością intelektualną odczuwają bardzo silnie potrzebę bezpieczeństwa, miłości i potrafią w sposób żywy ujawnić sympatię i potrzebę kontaktów społecznych. W wyniku właściwego intensywnego wychowania są w stanie opanować przyjęte powszechnie formy postępowania w typowych sytuacjach życiowych.
    Można uzyskać pozytywne rezultaty rewalidacyjne, jeżeli:
    - obdarza się dziecko uwagą, poświęca mu się dużo czasu
    - zapewnia się możliwość rozwoju różnych sfer stosownie do potrzeb
    - ułatwia się kontakty z innymi dziećmi
    - nie ogranicza się jego samodzielności
    - zaspokaja potrzeby bycia akceptowanym, bezpiecznym, zdolnym do zrobienia czegoś dobrego
    Punktem wyjścia do prowadzenia pracy rewalidacyjnej z dziećmi głębiej upośledzonymi powinno być dodatkowe dokonanie możliwie wszechstronnej oceny poziomu funkcjonowania danej osoby w środowisku.
    Janusz Kostrzewski podaje, iż osoby z umiarkowanym upośledzeniem jako dorosłe nie przekraczają poziomu ogólnego rozwoju intelektualnego 8- letniego dziecka, a pod względem dojrzałości społecznej osiągają poziom dziecka 10- letniego ; zaś osoby dorosłe upośledzone w stopniu znacznym nie przekraczają ogólnego poziomu rozwoju intelektualnego dziecka w wieku 5- 6 lat, a ich dojrzałość społeczna- dziecka w wieku 7- 8 lat

    [shadow=yellow:a9d89eb40e] Charakterystyka upośledzenia umysłowego w stopniu głębokim[/shadow:a9d89eb40e]

    Jest to najcięższa postać upośledzenia, o największym stopniu uszkodzenia organicznym z zazwyczaj występującymi dodatkowymi defektami.

    1)Czynności orientacyjno- poznawcze: - duże zróżnicowanie: od braku percepcji, uwagi mimowolnej i pamięci do cząstkowego ich występowania
    - mowa: nieartykułowane dźwięki (osoby te na ogół nie mówią i nie rozumieją mowy); czasem pojedyncze proste wyrazy, rozumienie prostych słów i poleceń

    2)Procesy emocjonalno- motywacyjne: - proste emocje zadowolenia i niezadowolenia, czasem wyrażanie emocji gestami- uśmiech, przywiązanie się do osób
    - częste wahania nastroju

    3) Rozwój społeczny: - prawie całkowity brak czynności regulacyjnych (życie bieżącą chwilą)
    - osoby te nie potrafią samodzielnie dbać o bezpieczeństwo
    - mogą nauczyć się prostych nawyków, wymagają stałej opieki

    Janusz Kostrzewski podaje, że osoby dorosłe z tym stopniem upośledzenia na ogół nie przekraczają ogólnego poziomu sprawności intelektualnych 3- letniego dziecka, a ich przystosowanie społeczne 4- letniego dziecka.

    Żródło: Joanna Z., "Rozwój kompetencji społecznych osób upośledzonych umysłowo"; Toruń, czerwiec 2005



    Ostatnio edytowane przez AngelEyes ; 03-24-2010 o 11:31

  2. #2
    famfaramfam
    Nowicjusz
    Szukam kogoś komu mogłabym zadać kilka pytać na temat miłości osób upośledzonych intelektualnie.

    Ostatnio edytowane przez marciucha ; 01-30-2015 o 17:27

  3. #3
    moan
    Guest
    co cie interesuje?moge porozmawiac


  4. #4
    borenka
    Nowicjusz
    Czytaliście "Poczwarlka" Terakowskiej?


  5. #5
    Ewelajn
    Nowicjusz
    nie, ale zaciekawiła mnie ta pozycja. Na pewno przeczytam.


+ Odpowiedz na ten temat

Tagi dla tego tematu