Chlamydioza wywołana tą bakterią powoduje infekcję trudną do zdiagnozowania, gdyż przebiegającą niemal bezobjawowo, lub z objawami zbliżonymi do innych jednostek chorobowych.
U kobiet może objawiać stanami zapalnymi szyjki macicy i cewki moczowej oraz powodować wiele poważnych następstw, jak: niepłodność (zakażenie Chlamydia trachomatis wymienia się obecnie jako główną przyczynę niepłodności u kobiet), poronień czy wad rozwojowych płodu. Natomiast u mężczyzn może być przyczyną zapalenia jąder, najądrzy, gruczołu krokowego i odbytnicy.
Ponadto coraz częściej chlamydię wymienia się jako przyczynę tzw. reaktywnego zapalenia stawów oraz zapalenia spojówek (które u noworodków może prowadzić nawet do utraty wzroku). Co drugi zainfekowany noworodek cierpi na chlamydiowe zapalenie płuc, które jest trudne do wykrycia, gdyż nie towarzyszy mu gorączka.
Chlamydia trachomatis - jest najważniejszym epidemiologicznie i klinicznie gatunkiem Chlamydii. Różne szczepy są czynnikami etiologicznymi wielu zespołów chorobowych. Szerzy się z człowieka na człowieka drogą płciową, w czasie porodu lub przez bezpośredni kontakt z zakażoną osobą.
Występuje ok. 15 serotypów:
* typy A, B, Ba, C - wywołują chorobę oczną jaglicę, główną przyczynę ślepoty na świecie
* typy D-K są przyczyną niegonokokowego zapalenia cewki moczowej u mężczyzn i zapalenia szyjki macicy u kobiet, a także zapalenia spojówek i zapalenia płuc u noworodków.
* typy L1, L2, L3 - odpowiadają za powstawanie ziarniniaka wenerycznego
OBJAWY
Infekcja najczęściej bezobjawowa, lecz może też powodować zapalenie cewki moczowej, zapalenie najądrzy i zapalenie gruczołu krokowego u mężczyzn, a u kobiet prawie w 50% jest przyczyną nadżerki szyjki macicy, cyst i zapalenia gruczołów Bartholina, zapalenia jajowodów (przydatków), wtórnej bezpłodności oraz zapalenia okołowątrobowego. U noworodków narodzonych z kobiet z chlamydiowym zapaleniem szyjki macicy występować mogą: zapalenie gałki ocznej lub zapalenie spojówek i zapalenie płuc. Dodatkowo u dorosłych z przewlekłą infekcją postacią trachomatis występować mogą inne zapalenia typu: zapalenie stawów czy zapalenie gardzieli oraz Zespół Reitera. Niekiedy objawy chorobowe w swoim przebiegu łudząco przypominają reumatoidalne zapalenie stawów i są z nim mylone, zwłaszcza na początku choroby.
ROZPOZNANIE
Chorobę można stwierdzić w laboratoriach diagnostyki molekularnej robiąc badanie testem immunofluorescencyjnym, lub enzymatycznym i pobierając wymaz z kanału szyjki macicy u kobiet lub wymaz z cewki moczowej u mężczyzn (czas wykonania 2 do 7 dni). Test Elisa polegający na określeniu poziomu specyficznych immunoglobulin we krwi. (we wczesnej fazie infekcji IgM, w późniejszej IgG) - jeśli wysoko dodatni - pacjent zainfekowany.
Objawy chlamydiozy były znane już w starożytności. Jednakże samego „wroga” udało się zidentyfikować i rozpoznać dopiero w XX wieku dzięki ogromnemu postępowi w dziedzinie biologii i biotechnologii. Chlamydia trachomatis jest jednym z najczęstszych patogenów przenoszonych drogą kontaktów seksualnych. Niepozorna bakteria, atakując człowieka, wywołuje wiele infekcji w obrębie narządów płciowych. Chlamydia Trachomatis atakuje zarówno mężczyzn jak i kobiety jednakże zakażenie w większym stopniu dotyka kobiet. Co gorsza, zakażenie może mieć charakter bezobjawowy przez co wielu z nas nawet nie jest świadomym swojego nosicielstwa.
STATYSTYKI DOTYCZĄCE ZAKAZEŃ CHLAMYDIA TRACHOMATIS:
# Według Światowej Organizacji Zdrowia ( WHO) rocznie w całej Europie Zachodniej odnotowuje się ok. 5,5 miliona zakażeń tą bakterią,
# Z najnowszych badań wynika, że bakteriami Chlamydia Trachomatis jest zakażonych już 10 proc. mieszkańców krajów rozwiniętych,
# Największy odsetek zakażonych -25 %, występuje u ludzi młodych do 25 roku życia,
# Szacuje się, ze u 7-25 % zakażonych mężczyzn i 40-75 % zakażonych kobiet infekcja Ch. Trachomatis może mieć przebieg bezobjawowy.
DLACZEGO BADAĆ??
Zadziwiający jest ciągły wzrost infekcji Chlamydią Trachomatis. Ze względu na często bezobjawowe zakażenia, niewielu ludzi zdaję sobie sprawę z tego, że zostali zainfekowani. Jednak lekceważenie infekcji Chlamydialnych może doprowadzić do poważnych komplikacji, takich jak:
* Bezpłodność,
* Zapalenie przydatków (jajniki i jajowody),
* Zespół Reitera - łączy w sobie zapalenie cewki moczowej, stawów oraz spojówek,
* zakażenie cewki moczowej,
* Wielu specjalistów uważa Chlamydię za jeden z możliwych czynników, wpływających na rozwój raka szyjki macicy.
KTO POWINIEN SIE PRZEBADAC??
Pamiętajmy, że zakażenia Chlamydiami bardzo często nie dają wyraźnych objawów, prowadząc do groźniejszych stanów zapalnych oraz licznych powikłań. A leczenie wczesnego zakażenia chlamydialengo ma większe szanse powodzenia w porównaniu z leczeniem w fazie przewlekłej, podczas, której formy przetrwałe i nietypowe są słabo wrażliwe na antybiotykoterapię.
Testowi na obecność bakterii Chlamydia Trachomatis powinna poddać się, co najmniej raz w roku każda osoba aktywna seksualnie. Dotyczy to w głównej mierze młodych ludzi poniżej 25 roku życia. Niektórzy lekarze nawet twierdzą, że takie badania powinno wykonywać się raz na 6 miesięcy. Należy przede wszystkim pamiętać również o swoich potencjalnych partnerach seksualnych, ze względu na drogę przedostawania się bakterii do organizmu.
Również pary borykające się z problemem bezpłodności, powinny niezwłocznie przeprowadzić badanie wykluczające obecność Chlamydia Trachomatis.
PRZEBIEG BADANIA:
Podczas zabiegu lekarz pobiera od Państwa wymaz z szyjki macicy lub cewki moczowej, dzięki któremu uzyskuje się materiał do analizy DNA. Badanie następnie przeprowadzane jest w laboratorium molekularnym. Badanie trwa 10 dni roboczych.
BADANIA WYKONYWANE W DIAGNOSTYCE CHLAMYDIA TRACHOMATIS
Posiew komórkowy
- duża swoistość - niezbędna w przypadkach sądowo-lekarskich
- konieczne odpowiednie doświadczenie
- duży koszt - metoda z wyboru dla potwierdzenia wyników innych badań.
Immunofluorescencja bezpośrednia (direct immunofluorescence - DIF)
- duża czułość w doświadczonych rękach, pod warunkiem przyjęcia jako wartości odcięcia 2 cząstek elementarnych
- pracochłonna, wymaga wyszkolonego personelu
- nieodpowiednia przy dużej liczbie badań (>30 dziennie)
- może być używana dla potwierdzenia wyników innych badań
- nadaje się do badania każdego rodzaju materiału.
Metody immunoenzymatyczne (enzyme immunoassay - EIA)
- duża swoistość (zależna od metody), gdy wykonuje się łącznie z badaniem potwierdzającym
- różna czułość (zależna od metody)
- niedrogie, nadają się do dużej liczby badań
- możliwa automatyzacja.
Techniki amplifikacji kwasu nukleinowego (nucleic acid amplification techniques - NAAT)
- duża swoistość
- duża czułość - rozbieżne dane w piśmiennictwie (tab. 2); problem mogą stanowić inhibitory amplifikacji, zwłaszcza w badaniu próbek moczu
- kosztowne pod względem personelu, przestrzeni i zużycia materiałów w porównaniu z EIA
- koszty badania można obniżyć przy zachowaniu czułości poprzez gromadzenie próbek i badanie w seriach[7,8]
- wymagają szczególnych procedur w laboratorium, aby uniknąć fałszywych wyników spowodowanych kontaminacją próbek
- opóźnienie transportu i przechowywanie próbek ponad 24 godziny w temperaturze pokojowej zmniejsza czułość łańcuchowej reakcji ligazy (ligase chain reaction - LCR) w moczu[9]
- przechowywanie moczu przez noc w temperaturze 4°C lub zamrożenie i rozmrożenie próbki może zwiększyć czułość[10]
- ciąża może zmniejszyć wartość diagnostyczną badania metodą LCR próbki moczu (sprzeczne dane).[10-12]
NAAT jest metodą z wyboru do potwierdzenia wątpliwych wyników ujemnych uzyskanych w EIA.
Zalecenia
# Idealna czułość badania wynosi >90% przy swoistości >99%. Charakterystykę najbardziej zbliżoną do tych wartości mają NAAT, które są lepsze lub co najmniej równie dobre w porównaniu z innymi badaniami.
# Powinno się wykonywać badania EIA o najlepszej charakterystyce (czułość >80%), których czułość porównano z NAAT.
# W przypadku wątpliwych wyników ujemnych w EIA należy je potwierdzić, wykonując badanie metodą DIF albo NAAT.[13,14] Zwiększa to czułość o 5-30%.
# W każdym laboratorium powinno się wdrożyć procedury kontroli jakości w celu weryfikacji czułości i swoistości wykonywanych badań, ze względu na odnotowywany szeroki zakres czułości wszystkich metod. Należy przeprowadzić wewnątrz- i zewnątrzlaboratoryjną kontrolę jakości wyników z użyciem próbek materiału kontrolnego silnie dodatniego, ujemnego i słabo reagującego.
Jaką próbkę badać?
Mężczyźni
Techniki wykrywania antygenu - EIA i DIF
# Pierwsza poranna próbka moczu jest równie dobra, jeśli nie lepsza niż wymaz z cewki moczowej.[15,16] Należy ją preferować, ponieważ część pacjentów źle znosi pobieranie wymazu z cewki z powodu bolesności, więc uzyskany materiał może być nieodpowiedniej jakości. Pacjent powinien się powstrzymać od oddawania moczu przynajmniej przez godzinę przed badaniem, a najlepiej dłużej, gdyż w przeciwnym wypadku czułość badania jest mniejsza (optymalny czas nieoddawania moczu nie został ustalony).
# Nie powinno się stosować EIA do wykrywania C. trachomatis w odbytnicy i gardle.
NAAT
# Najlepszym materiałem jest pierwsza poranna porcja moczu[17] (p. wyżej).
Kobiety
Techniki wykrywania antygenu - EIA i DIF
# Najlepszym materiałem jest wymaz z kanału szyjki macicy.
# Jednoczesne zbadanie materiału pobranego z cewki moczowej pozwala uzyskać dodatkowo 10-20% wyników dodatnich.[18,19] Materiał z szyjki macicy i z cewki moczowej można zbadać równolegle. Wymaz z cewki moczowej ma takie same wady jak u mężczyzn.
# Próbki moczu znacznie gorzej niż materiał z szyjki macicy nadają się do badania metodą EIA i nie są zalecane.
# Nie powinno się stosować EIA do wykrywania C. trachomatis w odbytnicy i gardle.
NAAT
# Badanie wymazu z szyjki macicy wykazuje stałą czułość >80%.[20,21]
# Czułość badania próbki moczu wynosi 44-94%.[11,12,20-24]
# Czułość badania wymazów sromowo-pochwowych wynosi >85%.
Cykl miesiączkowy a wykonywanie badań diagnostycznych
Wstępne dane wskazują, że badania w kierunku C. trachomatis wykonywane w drugiej części cyklu miesiączkowego pozwalają wykrywać większą liczbę przypadków zakażenia.[22,25,26] Potwierdziły to wyniki badania przeprowadzonego w Danii.[27]
Jakość próbek
# Próbka musi zawierać materiał komórkowy. Wymazówkę powinno się wprowadzić do kanału szyjki macicy i kilkakrotnie ją obrócić.
# Niewłaściwie pobrany materiał zmniejsza czułość wszystkich badań.[28]
# U mężczyzn pałeczkę do wymazów powinno się wprowadzić na głębokość 1-4 cm do cewki moczowej i raz ją obrócić przed wyciągnięciem.
# Nie ma zgodności co do tego, jak pobierać wymaz z cewki moczowej u kobiet.
# DIF jest jedyną metodą dającą informację o jakości próbki materiału.
LECZENIE
Leczenie powinno być skuteczne (wskaźnik wyleczeń mikrobiologicznych >95%), łatwe w stosowaniu (lek przyjmowany nie częściej niż 2 razy dziennie), powodować niewielkie skutki uboczne i minimalnie zaburzać życie codzienne (zalecenie stopnia C).
Leczenie niepowikłanego zakażenia (leczenie powikłań - p. odpowiednie wytyczne)
Zalecane leczenie (zalecenie stopnia A)
- doksycyklina 100 mg 2 razy dziennie przez 7 dni
lub
- azytromycyna 1 g doustnie w dawce jednorazowej.
Leczenie alternatywne (zalecenie stopnia A)
- erytromycyna 500 mg 4 razy dziennie przez 7 dni
lub
- erytromycyna 500 mg 2 razy dziennie przez 14 dni lub - Deteclo (preparat zawierający chlorowodorek tetracykliny, chlorowodorek chlorotetracykliny i chlorowodorek demeklocykliny, w Polsce niezarejestrowany - przyp. red.) 300 mg 2 razy dziennie przez 7 dni
lub
- ofloksacyna 200 mg 2 razy dziennie lub 400 mg raz dziennie przez 7 dni
lub
- tetracyklina 500 mg 4 razy dziennie przez 7 dni.
Większość badań nad skutecznością terapii antybiotykowej miała niedociągnięcia metodologiczne.29 Badane grupy często były małe, a czas trwania obserwacji zwykle krótki. W wielu badaniach nie podano szczegółowych informacji na temat leczenia partnerów seksualnych i często nie rozróżniano zakażeń przetrwałych od ponownych w okresie obserwacji. Ponadto w większości badań do wykrywania C. trachomatis stosowano posiew. Najbardziej rygorystycznie zbadano skuteczność doksycykliny i azytromycyny.
Doksycyklina i azytromycyna (wiarygodność danych - Ia)
# W badaniach klinicznych wykazano równą skuteczność obu leków.[29-31]
# Azytromycyna jest znacznie droższa niż doksycyklina.
# Azytromycyna może być szczególnie przydatna u chorych, co do których istnieją wątpliwości, czy będą przestrzegać zaleceń lekarskich.[32]
Ofloksacyna (wiarygodność danych - Ib)
# Nie wiadomo czy dawkowanie 200 mg 2 razy dziennie ma przewagę nad dawkowaniem 400 mg raz dziennie. Nie ma danych wskazujących na to, że przyjmowanie leku raz dziennie zapewnia lepsze przestrzeganie leczenia w porównaniu z przyjmowaniem leku 2 razy dziennie.[33] Nie wiadomo czy opuszczenie jednej dawki 400 mg powoduje mniejszą skuteczność leczenia niż opuszczenie jednej dawki przy przyjmowaniu 200 mg 2 razy dziennie.
# Ofloksacyna ma podobną skuteczność jak doksycyklina i mniejsze działania uboczne, ale jest znacznie droższa, dlatego nie zaleca się jej stosowania jako leku pierwszego wyboru.
Erytromycyna (wiarygodność danych - Ib)
# Erytromycyna jest mniej skuteczna niż azytromycyna i doksycyklina.
# Przyjmowana 4 razy dziennie powoduje u 20-25% chorych skutki uboczne skłaniające do zaniechania leczenia.[34]
# Dane na temat stosowania erytromycyny w dawce 500 mg 2 razy dziennie są skąpe; skuteczność wynosi 73-95%.[34-36] Leczenie 2-tygodniowe wydaje się skuteczniejsze niż przez tydzień dawką 500 mg 2 razy dziennie; w jednym małym badaniu uzyskano wyleczenie w >=95% przypadków.[34,35]
Inne tetracykliny (wiarygodność danych - Ib)
# Deteclo jest prawdopodobnie równie skuteczne jak doksycyklina.[37] Częściej jednak wywołuje odczyny związane z nadwrażliwością na światło, a dane na temat skuteczności przy niedostatecznym przestrzeganiu przyjmowania leku są nieliczne.
# Tetracyklina w dawce 500 mg jest skuteczna pod warunkiem, że jest przyjmowana 4 razy dziennie przez 7 dni. Przestrzeganie takiego leczenia prawdopodobnie będzie słabe, zwłaszcza u mniej zmotywowanych chorych, i w takiej sytuacji nie wiadomo czy będzie ono skuteczne.
# Oksytetracyklina w dawce 250 mg 4 razy dziennie również okazała się skuteczna, aczkolwiek opublikowano niewiele danych na ten temat.[36]
WIZYTA KONTROLNA
Wizyta kontrolna jest ważną składową postępowania w zakażeniach chlamydią. Jednakże część pacjentów nie zgłasza się ponownie, co podkreśla znaczenie pierwszej konsultacji lekarskiej.
Wizyta kontrolna ma kilka celów:
- sprawdzenie powiadomienia partnera seksualnego
- wzmocnienie edukacji zdrowotnej
- uspokojenie chorego co do charakteru choroby
- ocenę skuteczności leczenia oraz wykluczenie ponownego zakażenia.
Powtórzenie badania w kierunku C. trachomatis po zakończeniu leczenia doksycykliną albo azytromycyną nie jest konieczne, gdyż oba antybiotyki są bardzo skuteczne (zalecenie stopnia C). Wykonanie badania kontrolnego w celu potwierdzenia wyleczenia powinno się rozważyć po 3 tygodniach od zakończenia leczenia erytromycyną. Badanie wykonane wcześniej nie wykryje późnego niepowodzenia leczenia oraz może wykryć nieżywe chlamydie.
Mam materialy z konferencji nt. poronien „Zakażenia Chlamydia trachimatis, Ureaplasma urealyticum, Mycoplasma hominis jako czynnik ryzyka utraty ciąży – diagnostyka zakażeń i leczenie”
Jesli ktoras jest zainteresowana, to wysle na maila - prosze o PW
Ja miałam chlamydię leczona metronidazolem - końskie dawki po których chodziałam po ścianach + pimafucin i pimafucort (czy jakoś tak) pomogły, dzis w wynikach juz jej nie mam.
Chlamydia trachomatis
Odpowiedź z Cytatem
leczona metronidazolem - końskie dawki po których chodziałam po ścianach + pimafucin i pimafucort (czy jakoś tak) pomogły, dzis w wynikach juz jej nie mam.
