Normy laboratoryjne

Na necie znalazłam pare przydatnych danych dotyczących wyników badań

Mam nadzieje,że wam się to przyda

UKŁAD MOCZOWY

barwa

norma - słomkowa, jasno-żółta lub żółta (im więcej pijesz, tym mocz jest jaśniejszy)

coś nie tak - zmiana barwy na bardzo ciemną

co to znaczy - obecność barwników żółciowych wskazuje na żółtaczkę; domieszka krwi sugeruje kamicę nerek lub pęcherza; czasami barwa zmienia się pod wpływem niektórych leków, np. witamin z grupy B

odczyn

norma - kwaśny, od 4,5 pH do 7,8 pH

coś nie tak - powyżej 7,8 pH odczyn zbyt kwaśny; poniżej 4,5 pH zasadowy

co to znaczy - cierpisz na cukrzycę, jesteś odwodniona lub wycieńczona przedłużającymi się biegunkami; odczyn zasadowy może świadczyć o kamicy nerek

ciężar właściwy

norma - od 1,002 g/cm3 do 1,020 g/cm3

coś nie tak - ciężar w granicy 1,040 g/cm3 świadczy o zagęszczeniu moczu; niższy niż 1,002 g/cm3 oznacza jego zbytnie rozcieńczenie

co to znaczy - świadczy o znacznej utracie wody z organizmu, (np. w wyniku biegunki), odwodnieniu; ciężar niższy może pojawić się po wypiciu bardzo dużej ilości płynów; jeśli tak niskie stężenie moczu występuje przez dłuższy czas, możesz borykać się z niewydolnością nerek.

białko

norma - nieobecne

coś nie tak - ślad (białko występuje w moczu)

co to znaczy - jeśli pojawi się przejściowo może świadczyć o podwyższonej temperaturze, przemarznięciu, znacznym wysiłku fizycznym; kiedy utrzymuje się w moczu dłużej możesz mieć problemy z nerkami lub z drogami moczowymi

cukier (glukoza)

norma - nieobecny

coś nie tak - powyżej 1.1 mmol/l lub 20 mg%

co to znaczy - występujący w kilku kolejnych analizach świadczy niezaprzeczalnie o cukrzycy

bilirubina

norma - do 0,2 mg/dl (jest produktem rozpadu hemoglobiny, wydalasz ją wraz z moczem w śladowych ilościach)

coś nie tak - powyżej 0,2 mg/dl

co to znaczy - wątroba jest uszkodzona lub drogi żółciowe są niedrożne

urobilinogen

norma - do 0,2 mg/dl (powstaje z bilirubiny i podobnie jak ona wydalany jest z moczem w śladowych ilościach)

coś nie tak - powyżej 0,2 mg/dl

co to znaczy - wzrost urobilinogenu w moczu wskazuje na uszkodzenie wątroby lub niedrożność dróg żółciowych

ciała ketonowe

norma - nieobecne, niewykryto (zalicza się tu, m.in. kwas acetonowy i aceton)

coś nie tak - powyżej zera, w mmol/l

co to znaczy - świadczy o zaburzeniach przemiany węglowodanowej i tłuszczowej, a przede wszystkim o źle leczonej cukrzycy

krew

norma - ujemny, w zasadzie nie występuje w moczu

coś nie tak - ślady krwi w moczu

co to znaczy - domieszka krwi (poza okresem miesiączkowania) sugeruje kamicę lub infekcję nerek lub pęcherza

śluz

norma - pojedyncze pasma

coś nie tak - liczne, bardzo liczne, obfite pasma w polu widzenia

co to znaczy - masz stan zapalny dróg moczowych


bakterie lub drożdżaki

norma - nie stwierdzono

coś nie tak - bakterie lub drożdżaki pojawiają się w moczu, są liczne, bardzo liczne lub obfite

co to znaczy - będziesz musiała wykonać posiew w celu ustalenia rodzaju zakażenia i dobrania najskuteczniejszego leku

nabłonki

norma - 0-5 nabłonków w polu widzenia

coś nie tak - powyżej 5 nabłonków

co to znaczy - stan zapalny dróg moczowych

krwinki białe, leukocyty

norma - 0-5 krwinek w polu widzenia

coś nie tak - więcej niż 5 krwinek

co to znaczy - powyżej 10 krwinek występuje w stanach zapalnym nerek, dróg moczowych bądź przy gruźlicy

krwinki czerwone, erytrocyty

norma - 0-3 krwinki w polu widzenia

coś nie tak - więcej niż 3 krwinki

co to znaczy - powyżej10 krwinek w polu widzenia mogą sugerować chorobę nerek, m.in. gruźlicę, kamicę, zmiany zapalne, nowotwory nerek i pęcherza, zaburzenia krzepnięcia krwi, niewydolność krążenia, marskość wątroby

wałeczki

norma - nie stwierdzono

coś nie tak - występują w moczu, pojawiają się jako nieliczne, liczne lub bardzo liczne wałeczki w polu widzenia

co to znaczy - ich długotrwała obecność, bez względu na ilość, z reguły świadczy o uszkodzeniu nerek

składniki mineralne

norma - do 10 kryształów (to kryształy powstałe z soli nieorganicznych lub organicznych, np. szczawiany wapnia)

coś nie tak - powyżej 10 kryształów

co to znaczy - mogą się tworzyć piasek lub kamienie

kwas moczowy we krwi

norma - kobiety 2.5-5.7 mg/dl, 149-339 mmol/l; mężczyźni 3.5-7 mg/dl, 208-416 mmol/l

coś nie tak - podwyższenie poziomu

co to znaczy - kłopoty z nerkami

mocznik we krwi

norma - 15-40 mg%

coś nie tak - podwyższenie stężenia

co to znaczy - dieta bogatobiałkowa, odwodnienie, niewydolność nerek

keratyna we krwi

norma - 0,6-1,3 mg%

coś nie tak - podwyższone stężenie

co to znaczy - ostra lub przewlekła niewydolność nerek

UKŁAD KRWIONOŚNY

krwinki czerwone/erytocyty/RBC (red blood cells)

norma kobiety 3,6 - 5,0 mln w mm sześciennym, mężczyźni 4,2 - 5,4 mln w mm sześciennym

coś nie tak powyżej lub poniżej normy

co to znaczy poniżej normy oznacza niedokrwistość, powyżej nadkrwistość

hemokryt/Ht/HTC

norma - kobiety 36-45%, mężczyźni 40-54%

coś nie tak - podwyższony albo obniżony poziom

co to znaczy - podwyższony występuje w nadkrwistościach, w niektórych chorobach nerek, w rozedmie płuc, w odwodnieniu np. przy długotrwałych biegunkach czy intensywnych wymiotach; zmniejszony obserwuje się w niedokrwostościach, w stanach przewodnienia i w późnym okresie ciąży.

hemoglobina/Hb

norma - kobiety 12-16 g/dl, mężczyźni 13-18 g/dl

coś nie tak - obniżenie lub podwyższenie stężenia

co to znaczy - podwyższone obserwuje się w stanach odwodnienia i w nadkrwistościach, a obniżone w niedokrwistościach i w stanach przewodnienia

MCV(mean corpuscular volume)/Średnia objętość krwinki czerwonej

norma - 80-92 fl tzw. krwinka normocytowa

coś nie tak - krwinka mikrocytowa (poniżej normy), krwinka makrocytowa (powyżej normy)

co to znaczy - przy obniżonej ilości krwinek czerwonych niedokrwistość mikrocytową (z niedoboru żelaza) albo niedokrwotość makrocytową (z niedoboru kwasu foliowego lub niedoboru witaminy B 12)

MCHC (mean corpuspular hemoglobin concentration)/średnie stężenie hemoglobiny w krwince czerwonej

norma - 31-38 g/dl

krwinki białe/leukocyty/WBC (white blood cells)

norma - 4-10.000 w mm sześciennym

coś nie tak - zwiększenie ich liczby (leukocytoza) albo zmniejszenie (leukopenia)

co to znaczy - leukocytozę obserwuje się po posiłku, pod wpływem stresu, w ciąży, w zakażeniach bakteryjnych, wirusowych, grzybicznych, stanach zapalnych, nowotworach, w terapii sterydami; leukopenia występuje w ciężkich zakażeniach bakteryjnych, wirusowych, w uszkodzeniu szpiku, chorobach szpiku, w stanach wyniszczenia, w nowotworach.

limfocyty

norma - ok. 1200-3000 w mm sześciennym, powinna mieścić się w granicach 20-45% całkowitej liczby krwinek białych

coś nie tak - obniżenie albo podwyższenie ich liczby

co to znaczy - podwyższenie występuje w infekcjach, a obniżenie w ostrych chorobach zakaźnych, trakcie radioterapii i chemioterapii

płytki krwi/trombocyty/PTL

norma - 100-450.000 w mm sześciennym krwi

coś nie tak - zmniejszenie (trombocytopenia, małopłytkowść) lub zwiększenie (trombocytoza) ich liczby

co to znaczy - trombocytopenia może wskazywać m.in. na białaczkę, gruźlicę, pod wpływem toksyn bakteryjnych, w infekcjach wirusowych, w niewydolności nerek, pod wpływem niektórych leków, w zaburzeniach wrodzonych; trombocytoza występuje m.in. w przewlekłych chorobach zapalnych, w chorobach nowotworowych, w marskości wątroby, we wrzodziejącym zapaleniu jelit, po wysiłku fizycznym.

czas krwawienia

norma - poniżej 7 minut

coś nie tak - wydłużenie czasu krwawienia

co to znaczy - m.in. zaburzenia czynności płytek krwi w białaczkach, w marskości wątroby, mocznicy, pod wpływem niektórych leków, np. aspiryny

czas krzepnięcia

norma - od 4 do 10 minut

coś nie tak - wydłużenie czasu krzepnięcia

co to oznacza - niedobory czynników krzepnięcia wrodzonych i nabytych, w leczeniu heparyną

czas protrombinowy/PT

norma - wskaźnik protrombinowy 80-120%; INR 0,9-1,3

coś nie tak - podwyższenie poziomu wskaźnika

co to oznacza - niedobór witaminy K, choroby wątroby, przyjmowanie leków antykoagulacyjnych

czas koalinowo-kefalinowy/APTT

norma - 42-65 sekund

coś nie tak - wydłużenie czasu

co to znaczy - wrodzone i nabyte niedobory czynników krzepnięcia (np. hemofilia), przyjmowanie niektórych leków np. heparyny

fibrynogen

norma - 1,8-3,5g/l; 6,0-8,0/dl

coś nie tak - podwyższony albo obniżony poziom fibrynogenu

co to znaczy - podwyższony obserwuje się w trakcie miesiączki, w ciąży, w chorobach nerek, zakaźnych, po urazach, w infekcjach, po operacjach, w chorobach nowotworowych, a obniżony występuje w marskości wątroby, w nowotworach, w wyniku działania niektórych leków, w skazach

OB/Odczyn Biernackiego/Odczyn opadania krwinek czerwonych

norma - kobiety 4-10 mm, mężczyźni 2-8 mm

coś nie tak - wynik podwyższony

co to znaczy - występuje w trakcie miesiączki, ciąży, w zakażeniach, w gruźlicy, w zawale mięśnia sercowego, w chorobach reumatoidalnych, w nowotworowych, tarczycy, wątroby, w niedokrwistości, po szczepieniach

białko we krwi

norma - 60-80 g/l

coś nie tak - zmniejszenie stężenia białka

co to znaczy - występuje w chorobach przewodu pokarmowego, nerek, tarczycy, w nowotworach i w niedoborach żywieniowych

żelazo we krwi

norma - 50-175 mikrograma/dl, 12,5-25 mikromola/dl

coś nie tak - obniżony albo podwyższony poziom

co to znaczy - obniżony może oznaczać niedobór żelaza w pożywieniu, zaburzenie wchłaniania żelaza z przewodu pokarmowego (np. w zespołach złego wchłaniania, przewlekłych stanach zapalnych przewodu pokarmowego), znaczną utratę żelaza (np. przy obfitych miesiączkach, kwawieniach z przewodu pokarmowego), nadmierne odkładanie żelaza w tkankach (np. w stanach zapalnych w chorobach nowotworowych); podwyższony poziom występuje w zaburzeniach magazynowania żelaza (np. w niewydolności wątroby), w zatruciu ołowiem, gdy żelazo dostarczane jest w nadmiarze.

kwas foliowy

norma - 5-20 ng/ml

coś nie tak - zbyt niskie stężenie

co to znaczy - występuje w niedoborach w diecie, w anoreksji, w alkoholiźmie i przy zwiększonym zapotrzebowaniu (w ciąży, w czasie karmienia, w nowotworach, w ostrych chorobach zapalnych, w przewlekłych stanach gorączkowych)

HORMONY PŁCIOWE

androgeny

testosteron

Norma - kobiety 0,69-2,77 nmol/l, 0,2-0,8 ng/ml; mężczyźni - 7,6-34 nmol/l, 0,2-0,8 ng/ml

dihydrotestosteron

norma - mężczyźni 0,7-3,5 nmol/l, 0,2-1,0 ng/ml

androstendion

norma - kobiety i mężczyźni 2,7-5,8 nmol/l, 0,8-1,6 ng/ml

DHEA

norma - kobiety 5,2-25,3 nmol/l, 1,5 ?7,3 ng/ml; mężczyźni 13,8-27,7 nmol/l, 4,0-8,0 ng/ml

coś nie tak - zmniejszone lub zwiększone stężenie androgenów

co to znaczy - zwiększone stężenie obserwuje się u mężczyzn np. w guzach jąder, u kobiet w guzach kory nadnerczy i jajników, we wrodzonych defektach syntezy sterydów nadnerczowych; zmniejszone stężenie występuje w chorobach przysadki lub podwzgórza, w chorobach metabolicznych, w przewlekłych, wyniszczających chorobach np. w mocznicy, marskości wątroby

hormon folikulotropowy/FSH/Folikulotropina

norma - kobiety: faza folikulinowa 4-10 U/l, faza owulacyjna 10-25 U/l, faza luteinowa 2-8 U/l, po menopauzie poniżej 20 U/l; mężczyźni 2-10 U/l

coś nie tak - podwyższenie lub obniżenie poziomu

co to znaczy - podwyższenie u kobiet może oznaczać zaburzenie pracy jajników, u mężczyzn w nasieniaku jąder; obniżenie we wtórnej niedoczynności gonad, w późnej fazie nadczynności przysadki

hormon luteinizujący/Lutropina/LH

norma - kobiety: faza folikulinowa 1-20 U/l, faza owulacyjna 26-94 U/l, faza luteinowa 1-8 U/l, po menopauzie 13-80 U/l; mężczyźni 2-9 U/l

coś nie tak - podwyższenie lub obniżenie poziomu LH

co to znaczy - podwyższenie występuje w gruczolakach przysadki, niewydolności jajników u kobiet, niewydolności jąder u mężczyzn, w zespole wielotorbielowatych jajników, w zespole niewrażliwości na androgeny, obniżenie poziomu obserwuje się w gruczolaku przysadki i niedoczynności przysadki, w anoreksji, podczas przyjmowania testosteronu, stosowania HTZ

prolaktyna

norma - kobiety: faza folikulinowa poniżej 15 ng/ml, faza luteinowa 20 ng/ml, po menopauzie poniżej 15 ng/ml; mężczyźni - poniżej 15 ng/ml

coś nie tak - podwyższone albo obniżone stężenie

co to znaczy - podwyższone występuje w ciąży, pod wpływem stresu, w guzach przedniego płata przysadki, w ciężkiej niewydolności nerek, w trakcie przyjmowania leków hamujących owulację, pod wpływem niekórych leków antydepresyjnych i obniżających ciśnienie krwi; obniżone stężenie obserwuje się w niewydolności przysadki

HORMONY TARCZYCY

tyroksyna/T4

norma - stężenie wolnej tyroksyny 10-31 pmol/l, całkowite stężenie 64-155 nmol/l

coś nie tak - zwiększenie albo zmniejszenie stężenia

co to znaczy - zmniejszenie stwierdza się w niedoczynności tarczycy, a zwiększenie w nadczynności tarczycy

trójjodotyronina/T3

norma - 3,5-10 pmol/l

coś nie tak - zwiększenie albo zmniejszenie stężenia

co to znaczy - zmniejszenie stwierdza się w niedoczynności tarczycy, w cukrzycy, pod wpływem wysiłku fizycznego, w chorobach ogólnoustrojowych; zwiększenie obserwuje się nadczynności tarczycy

TSH/Hormon tyreotropowy, Tyreotropina

norma - 0,32-5 mU/l

coś nie tak - zmniejszenie albo zwiększenie stężenia

co to znaczy - zmniejszenie występuje w uszkodzeniu podwzgórza albo części gruczołowej przysadki, w pierwotnej nadczynności tarczycy, podczas leczenia hormonami tarczycy, zwiększenie stężenia występuje w niedoczynności tarczycy, w gruczolaku tarczycy

UKŁAD POKARMOWY

aminotrasferazy w surowicy/AsPAT (GOT) i ALAT(GPT)

norma - nie więcej niż 510 nmol/1/s lub 30 jm

coś nie tak - podwyższony poziom

co to znaczy - występuje w uszkodzeniu wątroby, w martwicach mięśnia sercowego, w uszkodzeniu mózgu, w uszkodzeniu płuc

bilirubina

norma - bilirubina całkowita< 1,1 mg/dl

coś nie tak - wzrost stężenia

co to znaczy - występuje w żółtaczce, w ciąży i u noworodków

bilirubina estryfikowana (związana)

norma < 0,3 mg/dl

coś nie tak - wzrost stężenia

co to znaczy - występuje w wirusowym zapaleniu wątroby, w uszkodzeniu wątroby na skutek zatrucia, w marskości wątroby, w chorobach metabolicznych, w cholestazie wątrobowej

amylaza we krwi

norma - 60-160 IU

coś nie tak - podwyższenie poziomu

co to znaczy - uszkodzenie komórek trzustki lub ślinianek, stany zapalne trzustki, guzy trzustki

amylaza w moczu

norma - 50-330 IU

coś nie tak - podwyższony albo obniżony poziom

co to znaczy - podwyższony poziom może oznaczać ostre zapalenie trzustki, kamica żółciowa, kamica przewodów żółciowych, zapalenie ślinianek, kamica przewodów ślinowych, świnka; obniżony poziom choroby nerek

lipaza

norma - 100-500 nmol/l/s

coś nie tak - wzrost poziomu

co to znaczy - choroby trzustki, przewlekłe choroby pęcherzyka żółciowego

glukoza we krwi

norma - 70-100 mg%

coś nie tak - podwyższone albo obniżone stężenie

co to znaczy - podwyższone stężenie stwierdza się w nietolerancji glukozy, cukrzycy, chorobach trzustki, chorobach przysadki; zmniejszone występuje w niedoborach żywieniowych, nadmiernym zużycie glukozy (np. w trakcie wysiłku), w przedawkowaniach insuliny, niedoczynności przysadki i nadnerczy, toksycznych uszkodzeniach wątroby

próba obciążenia glukozą

norma - glukoza 120 minut po obciążeniu 75 g glukozy, 70-100 mg/dl (3.9-5.6 mmol/l)

glukoza (cukier) w moczu

norma - brak

coś nie tak - obecność

co to znaczy - podwyższone stężenie cukru we krwi, powyżej 180 mg%

cholesterol w syurowicy

norma - 150-220 mg%

coś nie tak - podwyższone albo obniżone stężenie

co to znaczy - podwyższone może oznaczać nadmiar cholesterolu w pożywieniu, zaburzone przemiany metabolicznej cholesterolu np. w niedoczynności tarczycy, cukrzyca, choroby nerek; obniżone upośledzoną produkcję cholesterolu przez uszkodzone komórki wątroby, niedożywienie, nasilone procesy metaboliczne w nadczynności tarczycy, zespoły złego wchłaniania

frakcje cholesterolu, czyli dobry i zły cholesterol

LDL i VLDL - tzw. zły cholesterol

norma LDL - ok. 50-75% cholesterolu całkowitego, VLDL ok. 5% cholesterolu całkowitego

HDL - tzw. dobry cholesterol

norma - ok. 20-35% cholesterolu całkowitego

trójglicerydy

norma - 0,4-1.8 mmol/l

coś nie tak - zwiększone stężenie

co to znaczy - nadmiar trójglicerydów w pokarmach, zwiększone wytwarzanie trójglicerydów przez wątrobę (w głodówkach, w cukrzycy, w alkoholizmie, w niewydolności nerek), zwolnione spalanie trójglicerydów (w niedoczynności tarczycy)

UKŁAD KRĄŻENIA

ciśnienie tętnicze

norma - skurczowe 110-140 mmHg, rozkurczowe 70-90 mm/Hg, ciśnienie optymalne 120/80 mmHg

coś nie tak - nadciśnienie i niedociśnienie, o wiele większy zdrowotny problem stanowi nadciśnienie

Nadciśnienie łagodne

Górna wartość, czyli ciśnienie skurczowe 140-160 mmHg

Dolna wartość, czyli ciśnienie rozkurczowe 90-100 mmHg

Nadciśnienie średnio ciężkie

Górna wartość - ciśnienie skurczowe 160-180 mmHg

Dolna wartość - ciśnienie rozkurczowe 100-110 mmHg

Nadciśnienie ciężkie

Górna wartość - ciśnienie skurczowe ponad 180 mmHg

Dolna wartość - ciśnienie rozkurczowe ponad 110 mmHg

UKŁAD KOSTNY

wapń w surowicy

norma - 2,25-2,65 mmol/l

coś nie tak - podwyższony albo obniżony poziom

co to znaczy - podwyższony (hiperkalcemia) występuje w nadmiernym wchłanianiu wapnia z przewodu pokarmowego, nadmiernej ilość wapnia w pokarmie, wzmożonej ucieczce wapnia z kości, podczas długotrwałego unieruchomienia, w nadczynności przytarczyc i tarczycy, nowotworach, przerzutach nowotworowów do kości, w upośledzonym wydalaniu wapnia z moczem; obniżony (hipokalcemia) stwierdza się w zwiększonym zapotrzebowaniu na wapń np. w ciąży i podczas karmienia, niedostatecznej ilości witaminy D, zaburzeniach metobolizmu witaminy D występujących w chorobach nerek i chorobach wątroby, marskości żółciowej watroby, ostrym zapalenie trzustki, terapii niektórymi lekami moczopędnymi

wapń w moczu

norma - 3-5 mmol/24 godz., 120-200 mg/24 godz.

coś nie tak - podwyższony lub obniżony poziom

co to znaczy - podwyższony występuje w nadmiernym uwalnianiu wapnia z kości, nadmiernym wchłanianiu wapnia z przewodu pokarmowego, podwyższonym poziomie wapnia we krwi, obniżony w chorobach przewodu pokarmowego, tarczycy, przytarczyc, w trakcie stosowanie niektórych leków

fosforany we krwi

norma - 1,10-1,50 mmol/l

coś nie tak - zwiększenie albo obniżenie stężenia

co to znaczy - zmniejszenie (hipofosfatemia) występuje w diecie ubogofosforanowej, jadłowstręcie, stanach wyniszczenia u alkoholików, zaburzeniach wchłaniania z przewodu pokarmowego, w trakcie stosowanie niektórych leków wiążących fosforany, nadmiernej utracie fosforanów przez nerki np. w chorobach przytarczyc, nerek i nadmiarze sterydów; zwiększenie (hiperfosfatemia) występuje w nadmiarze witaminy D, w trakcie chemioterapii nowotworów, w niewydolności nerek, w nasilonym uwalnianiu fosforanów z kości.

fosfotaza zasadowa

norma - 580-1400 nmol/l/s , 35-84 j.m.

coś nie tak - podwyższenie albo zmniejszenie poziomu

co to znaczy - podwyższenie stwierdza się w niedoborach witaminy D3, nadczynności przytarczyc, nowotworach pierwotnych i przerzutowych do kości, marskości żółciowej wątroby, pod wpływem niektórych leków, w niektórych nowotworach; zmniejszenie występuje w niedoczynności tarczycy, niedokrwistości, w niedoborach białka, we wrodzonym defekcie metabolicznym, karłowatości przysadkowej

parathormon/PTH

norma - poniżej 5 pmol/l

coś nie tak - wzrost poziomu

co to znaczy - występuje w pierwotnej albo wtórnej nadczynności przytarczyc, niewydolności nerek, w zespole złego wchłaniania, w rzekomej niedoczynności przytarczyc